Çocuğum İngilizce konuşmaktan utanıyor: evde ve derste ne yapılır?

“Evde İngilizce şarkıları ezbere söylüyor, ama öğretmen bir şey sorunca susuyor.” Veli olarak bunu duyduğunda ne yapacağını bilemiyorsun. Çocuk aslında biliyor, ama bilmekle söylemek arasında bir kapı var ve bu kapı utançla kilitleniyor. Bu yazıda o kapıyı zorlamadan açmanın yollarını anlatıyorum: evde yapabileceklerini, derste nelerin işe yaradığını ve hangi tuzaklardan kaçınman gerektiğini.

Utanç nereden geliyor?

Çocukların konuşmayı bırakmasının birkaç sebebi var. Birincisi sınıfta arkadaşlarının önünde yanlış yapma korkusu. İkincisi “mükemmel olmalıyım” hissi: hatasız cümle kuramayacaksa hiç kurmamayı seçiyor. Üçüncüsü geçmişteki bir olumsuz deneyim, bir gülüşme ya da sert bir düzeltme.

Bu duyguyu azaltmanın yolu bilgiyi artırmak değil, güveni artırmak. Çocuk “yanlış yapsam bile sorun olmaz” hissini yaşadıkça cümleler kendiliğinden ağzına geliyor.

Evde küçük adımlar

Baskısız bir ortamda başla. Akşam yemeğinde “Bugün üç şeyi İngilizce söyleyelim” oyunu iyi çalışıyor. Sen başlıyorsun: “I had pasta for lunch.” O da kendi cümlesini söylüyor: “I had a sandwich.” Hata varsa yok sayabilirsin, ya da aynı cümleyi doğru hâliyle ekleyebilirsin: “Oh, you had a sandwich? Nice.”

Sevdiği bir çizgi film ya da oyunu İngilizce açabilirsiniz. Birlikte izlerken karakterin bir cümlesini duraklatıp tekrar ettirmek eğlenceli bir oyuna dönüşüyor. “Say it like the character” demek ona rol verir, utanç azalır çünkü kendi sesi gibi konuşmuyor, karakterin sesiyle konuşuyor.

Hangi cümleler ilk adım olur?

Çocuğun ağzına en kolay oturan cümleler kısa ve işlevsel olanlar:

• Can I have some water, please?
• I like this game.
• I don’t know, can you help me?
• Can you say that again?
• That’s funny!

Bunlar mükemmel gramer sınavı değil, hayatta kullanılan cümleler. “Can you say that again?” özellikle işe yarıyor çünkü çocuğa anlamadığı zaman ne yapacağını öğretiyor.

Bir oyun örneği: Tahmin et bakalım

Evde on dakikada kurabileceğin bir oyun var. Bir eşya seç ve ona bakmadan tarif et: “It’s red. You eat it. It grows on a tree.” Çocuk “Apple!” diye bağırıyor. Sonra roller değişiyor, o tarif ediyor, sen tahmin ediyorsun ve bilerek yanlış tahmin ediyorsun: “Is it a banana?” Çocuk düzeltmek için tam cümle kurmak zorunda kalıyor: “No, it’s not a banana, it’s red!” Hata yapma baskısı yokken konuşma kendiliğinden açılıyor.

Yapmaman gerekenler

Başkalarının önünde “Hadi İngilizce konuş” demek. Konuşmasını kardeşiyle ya da arkadaşıyla kıyaslamak. Her yanlışı hemen düzeltmek. Yabancı bir misafire “Bak, çocuğum İngilizce biliyor” diye gösteri yaptırmak. Bunların hepsi baskıyı artırıyor.

Bunun yerine çabayı fark et: “Bugün üç cümle söyledin, güzeldi” demek, “Daha iyi söyleyebilirdin” demekten çok daha etkili.

Derste nasıl çalışıyorum?

Utangaç öğrencilerle ilk ders kısa cümlelerle başlıyor ve oyun içeriyor. Kelime tahmin oyunları, resimli sorular, ben bir şey tarif ediyorum o tahmin ediyor gibi. Cevabı tek kelime olabilir, zamanla iki kelimeye, sonra bir cümleye çıkıyor. Hatayı dersin ortasında değil, sonunda birlikte not alıyoruz. Dersin sonunda “Bugün şunu söyledin” diye bir iki cümle hatırlatıyorum, çocuk kendi ilerlemesini görüyor.

Okulda dinleme sınavı için hazırlanıyorsa okulda İngilizce listening sınavına hazırlık yazısı, seviyesini anlamak için çocuğunun İngilizce seviyesini nasıl anlarsın sayfası işe yarar.

Ne zaman yardım almak mantıklı?

Çocuk sadece İngilizcede değil, Türkçede de konuşmaktan çekiniyorsa, bunun İngilizce dersiyle çözülemeyecek başka sebepleri olabilir. O durumda okul rehber öğretmeniyle konuşmak daha doğru. Yalnızca İngilizcede çekiniyorsa birebir ve baskısız bir ortam çoğu zaman işe yarıyor.

Çocuğunun seviyesini ve utangaçlık durumunu birlikte konuşmak istersen ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede buluşalım. WhatsApp’tan yaz ya da ara. Sındırgı ve Balıkesir merkezli online İngilizce özel ders sayfasında dersin düzenini görebilirsin.