Online derste çocuğun dikkati: veli olarak ne yapabilirsin

“Ekranın karşısında oturuyor ama gözü başka yerde.” Online İngilizce dersine başlamayı düşünen ya da yeni başlayan velilerin en sık söylediği şey bu. Haklısın da: telefon bildirimi, yan sekmede açık bir oyun, kapıdan geçen kardeş, hepsi sınıftan çok daha fazla uyaran demek. Yine de online derste çocuğun dikkati, sanıldığı kadar kontrolsüz bir şey değil. Birkaç küçük düzenleme çoğu zaman yetiyor.

Ben Samet, yalnızca online ders veriyorum, 2000 saatin üzerinde online ders verdim. Aşağıdaki öneriler bu derslerde fark ettiğim ortak noktalardan çıkıyor.

Oda ve cihaz

Dikkatin yarısı fiziksel ortamdan gelir. Çocuğun ders saatinde oturacağı yer sabit olsun. Televizyon sesi gelmesin, kapı açık kalmasın, masada ders dışında bir şey durmasın. Telefonu başka bir odada bırakması en etkili kural; ders için tablet ya da bilgisayar kullanılıyorsa bildirimler kapatılsın.

Kulaklık da fark yaratıyor. Çevre sesini keser, öğretmenin sesi doğrudan kulağa gelir ve çocuk dersin dışına çıkmakta zorlanır.

Ders saatinden önceki on dakika

Çocuk bir önceki etkinlikten doğrudan derse geçerse genellikle ilk on dakikayı “ısınarak” geçirir. Bunu kısaltmak mümkün. Derse on dakika kala ekrandan uzak bir iş: su içmek, kitabını ve defterini masaya koymak, kısa bir yürüyüş. Aynı sıra her hafta tekrarlandığında alışkanlığa dönüşüyor.

Aç ya da çok yorgun bir çocuğun dikkati doğal olarak düşük. Okuldan çıkıp hemen derse oturan öğrencilerde bunu sık görüyorum. Ders saatini okuldan sonra bir ara bırakarak koymak ya da hafta sonuna almak çoğu zaman sorunu çözüyor.

Bir saat nasıl bölünüyor

Dikkatin düşmesi çoğu zaman dersin tek tonlu olmasından kaynaklanıyor. Derslerimi kısa bölümlere bölüyorum. Yaklaşık sekiz dakikalık bir tekrar, yirmi dakikalık yeni konu, on beş dakikalık ekranda birlikte çözülen alıştırma, on dakikalık konuşma ya da okuma, kapanışta kısa bir özet ve ödev.

Çocuğun sürekli bir şey yapıyor olması önemli. Dinleyen ve izleyen değil, yazan, söyleyen, seçen çocuğun dikkati daha kolay toplanıyor. Bu yüzden ekran paylaşımında soruyu ben okurken cevabı çocuğa yazdırıyorum. Sorunun etrafında dolaşmak yerine çocuk işin içinde oluyor.

Veli ders sırasında ne yapmalı

İlk derste yanda oturmak mantıklı: nasıl çalıştığımızı görürsün. Ama ilk dersten sonra çekil. Veli yanındayken çoğu çocuk hata yapmaktan çekinip sessizleşiyor, bu da derste en çok ihtiyaç duyduğumuz konuşma pratiğini azaltıyor.

Ders sonunda tek bir soru sor: “Bugün en çok neyi öğrendin?” Cevap “Bilmiyorum” olsa da sorma alışkanlığı çocuğa dersin ciddiye alındığını gösteriyor. Detay istiyorsan veli ve öğretmen iletişimi yazısında bu konuyu ayrıntılı yazdım.

Dikkat dağıldığında ne yapıyorum

Çocuğun gözü ekrandan kaçtığında önce hiçbir şey demiyorum, soruyu ona doğrudan yöneltiyorum. Adını söylemek yeterli oluyor. Gerçekten yorgun olduğunu görürsem bir dakikalık mola veriyorum: kalk, su iç, iki kez zıpla, dön. Bir dakika, geri kalan dersin kazancı.

Uzun süre devam eden dikkat sorunlarında dersin biçimini değiştiriyorum. Daha kısa bölümler, daha çok soru, bir oyun. Bu yeterli olmazsa ders saatini ya da sıklığını velinin onayıyla yeniden düşünüyoruz.

Çocuk İngilizceden sıkılıyorsa

Dikkat sorunu bazen sıkıntının işareti. Çocuk anlamadığı için kopuyor olabilir. Bu durumda ders içeriği çocuğun seviyesine fazla zor ya da fazla kolay demektir. Çocuğum İngilizceden sıkılıyor yazısında bu konuyu daha çok açtım. Ev ödevlerinde destek vermek isteyen veliler için İngilizce ödevine yardım ederken yazısı da faydalı olabilir.

Başlamadan önce

Online derse geçmeden önce küçük bir deneme yapmak mantıklı. Benim ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmem bunun için var: çocuk bağlanıyor, birkaç soru yanıtlıyor, ben nasıl çalıştığını görüyorum, sen de ekranın karşısında oturan çocuğunu izleyip karar verebiliyorsun. Dersler bireysel, 60 dakika ve paketlerde kısa ödevler, haftalık kısa geri bildirim ve ara değerlendirme yer alıyor. İstersen WhatsApp’tan yaz ya da ara.