İngilizcede önce gramer mi, konuşma mı? İkisini aynı derste dengelemek

Bu soruyu iki farklı öğrenci tipi sorar. Birincisi yıllarca gramer kitabı çözmüş, testlerde yüksek puan almış ama bir yabancıyla karşılaşınca kilitlenen biri. İkincisi dizilerden ve uygulamalardan çok şey kapmış, rahat konuşan ama cümleleri hep aynı kalıba sıkışmış biri. Önce gramer mi, önce konuşma mı sorusuna ikisi de aynı şeyi soruyor: “Sıra ne olmalıydı?” Cevabım kısa: sıra yok, denge var.

Ben Samet Emin Akarçay. Online İngilizce öğretmeniyim ve 2000 saatin üzerinde ders verdim. Bu sayfada ikisini aynı derste nasıl dengelediğimi anlatıyorum.

İkisini ayırmak neden hataya yol açıyor?

Gramer, cümlenin iskeleti. Konuşma ise o iskeleti hızla kullanma becerisi. İskeleti ezberleyip hiç kullanmazsan bilgi pasif kalır: kural aklında ama dilinin ucunda değil. Sadece konuşursan ve düzeltilmezsen, iskelet çarpık kurulur ve yıllarca öyle kalır. İkisinin dengesi, kuralı öğrendikten hemen sonra konuşmada kullanmaktan geçiyor.

Mesela past simple’ı öğrendin. I went to the cinema yesterday. Kuralı bilmen yetmez, aynı gün birine dünkü gününü anlatman gerekir. Gramer anında konuşmaya geçiyor.

60 dakikalık bir ders nasıl akıyor?

Örnek bir B1 dersi: ilk on dakikada sohbet, mesela hafta sonu planı. Bu sırada ben öğrencinin yaptığı hataları not alıyorum ama sözünü kesmiyorum. Sonraki yirmi dakikada o notlardan çıkan bir yapı üzerinde çalışıyoruz; öğrenci bu hafta will ile going to’yu karıştırdıysa ikisinin farkını açıp örnek cümleler kuruyoruz. Sonra yirmi dakika bu yapıyı konuşmada kullandırıyorum: sorular soruyorum, öğrenci planlarını anlatıyor. Son on dakikada notları gözden geçirip ödevi veriyorum.

Gördüğün gibi gramer ayrı bir blok ama konuşmanın içinden çıkıyor. Öğrencinin hatası bana neyi çalışacağımı söylüyor. Önceden belirlenmiş bir müfredat yerine, öğrencinin ihtiyacına göre ilerlemek verim sağlıyor.

Seviyeye göre oran

A1-A2’de ağırlık konuşmaya yakın: temel kalıpları ezberletip hemen cümle kurdururum. Bu aşamada ayrıntılı gramer açıklaması öğrenciyi bunaltır. B1’de oran dengelenir. Artık zamanlar ve bağlaçlar konuşmayı zenginleştirmek için gerekir. B2’de gramer inceliklerine (should have done, wish yapıları) daha çok yer ayrılır, çünkü kaba hatalar azalmış, ince hatalar kalmıştır.

Sınav hedefi varsa tablo değişir. LGS ve YDT’de gramer payı yüksek, ama sınavda çıkan soru tipine göre seçici çalışmak gerekir. Günlük konuşma hedefindeyse gramer, sadece takıldığın yapıları tamir etmek için devrede.

Evde ikisini nasıl dengelersin?

Her çalışma gününe iki parça koy. İlk on beş dakika bir yapı öğren ya da tekrar et. Sonraki on beş dakika o yapıyla sesli cümle kur: gün içinde yaptıklarını anlat, telefona kaydet. Kaydı dinlediğinde yapının doğru kullanılıp kullanılmadığını kontrol et. Bu otuz dakikalık düzen haftada beş kez tekrarlansa iki ayda fark edilir bir değişim yaratır.

Bir ek öneri: çeviri uygulamasına bağımlı olma. Her cümleyi önce kendin kurmaya çalış, sonra kontrol et. Çeviri uygulamasına bağımlı kalmamak yazısında bunu ayrıca açtım.

Sık yapılan hatalar

Gramer defterini sadece okumak: kural bir kez okunup bırakılınca unutulur. Konuşmada hatayı hiç düzeltmemek: aynı yanlış on kez tekrarlandığında doğrusuna dönmek zor. Konuşmayı yalnızca izlemek ve dinlemekle değiştirmek: dinleme girdi, konuşma çıktı. İkisi farklı kas. Bu hataların daha geniş listesi İngilizce öğrenirken yapılan hatalar rehberinde var.

Dersi nasıl verimli kullanırsın?

Derse hazırlıklı gelmek de dengeyi etkiler. Bir önceki dersin notlarına göz at, yeni bir şey öğrenmeden önce eskisini birkaç cümleyle tekrar et. İngilizce özel dersten nasıl verim alınır yazısında bunun pratik yollarını yazdım.

Seviyene göre bir oran bulalım

Doğru oran kişiden kişiye değişiyor. Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede seninle kısa bir konuşma yapıp hangi tarafın geri kaldığını bulabiliriz. WhatsApp’tan yazman ya da araman yeterli. Dersler online, Sındırgı ve Balıkesir merkezliyim; Türkiye geneli sayfama göz atabilirsin.