Kişisel hata listesi tutmak: aynı hatayı üçüncü kez yapma
Yayın: · Güncelleme:
Defterini çevir ve son iki aydaki düzeltmelere bak. “He said me” ikinci sayfada, “I am agree” beşinci sayfada, yine “He said me” dokuzuncu sayfada. Hata bir kez düzeltilmiş, ama yalnızca o sayfada. Bu, dikkatsizlik meselesi olmaktan çok kayıt meselesi. Düzeltmeler dağınık sayfalara dağılıyor ve hiç kimse onları toplayıp yeniden önüne koymuyor.
Kişisel hata listesi bu dağınıklığı tek yere toplamanın yolu. Aşağıda nasıl kurulacağını, nasıl düzenleneceğini ve nasıl tekrar edileceğini örneklerle anlatıyorum.
Beynin hatayı neden sevdiği
Yıllarca “I am agree” diyen biri için bu cümle Türkçedeki “ben katılıyorum” gibi doğal geliyor. Bir kez düzeltmek bu alışkanlığı silmiyor, yanına ikinci bir seçenek ekliyor. Konuşma hızlandığında beyin eski ve rahat olana döner. Tek çare, doğru biçimi eski biçim kadar sık duymak, söylemek ve yazmak.
Düzeltme kaybolduğunda iş daha da zorlaşıyor. Öğretmen “agree fiildir, am gerekmez” diyor, sen başını sallıyorsun, ertesi hafta cümle aynı şekilde geri geliyor. Listenin görevi tam burada: bilgiyi bir yerde tutmak ve düzenli aralıkla önüne koymak.
Listeyi kurmak
İlk başta dört sütunlu bir tablo yeterli. Ben şunu öneriyorum:
| Yazdığım | Doğrusu | Neden | Kendi cümlem |
|---|---|---|---|
| I am agree with you. | I agree with you. | agree fiildir, am istemez | I agree with my brother about football. |
| She don’t like tea. | She doesn’t like tea. | üçüncü tekilde does | My mother doesn’t like coffee. |
| He said me the truth. | He told me the truth. | say kişiyle doğrudan kullanılmaz | She told me the answer. |
| I was very boring. | I was very bored. | hissi -ed, sebebi -ing anlatır | The film was boring and I felt bored. |
Üçüncü sütun, yani “neden”, listenin kalbi. Yalnızca doğru cümleyi yazarsan ezberlemiş olursun. Nedenini de yazarsan aynı mantığı başka cümlelere taşıyabilirsin. Dördüncü sütunda kendi cümleni kurmak da önemli, çünkü pasif olarak “doğrusu bu” demekle üretmek aynı şey değil.
Hataları kümeye ayır
Üç dört hafta sonra listende kümeler oluşur. Biri zaman karışıklığı olur, bir diğeri edatlar. Birkaç satırın hepsi Türkçeden kelime kelime çeviri çıkabilir: “I have 20 years” gibi. Kümeyi görünce çalışmayı da ona göre yaparsın. Edat satırların fazlaysa bir hafta yalnızca in, on, at ve to ile cümle kurarsın. Rastgele her hatayı sırayla tekrarlamaktan çok daha verimli.
Kümeler zamanla değişir. İlk aylarda yardımcı fiil hataları öne çıkarken, sonra kelime seçimi (make mi do mu) ağır basmaya başlar. Bu değişim ilerlediğini gösterir.
Tekrar takvimi
Listeyi yazmak işin yarısı. Tekrarı için şu düzen işe yarıyor:
Her gün iki dakika: o gün eklediğin hatanın doğru cümlesini sesli oku, bir kez de kendi cümlenle söyle.
Haftada bir, on beş dakika: tabloyu aç, “Yazdığım” sütununu kapat, yalnızca doğru biçimi hatırlamaya çalış. Hatırlayamadıklarının yanına işaret koy.
Ayda bir yirmi dakika: işaretlenmiş satırlara özel mini alıştırma yaz. Üç aydır hiç yanlış yapmadıklarını “çıkanlar” sayfasına taşı.
Dersler arasında ne çalışacağını bilmiyorsan bu düzen iyi bir başlangıç. Diğer seçenekler için iki ders arasında ne çalışılır yazısına bak.
Konuşma hatalarını yakalamak
Yazılı hata kâğıtta kalıyor, konuşma hatası uçuyor. Yakalamak için iki yol var. Birincisi bir dakikalık ses kaydı: telefona bir konuyu anlat, kaydı bir kez dinle, takıldığın yerleri not al. İkincisi öğretmenin ders sırasında tuttuğu notlar. Ben derste yapılan tekrarlı hataları not alıp ders sonunda gönderiyorum, sen de doğrudan listene geçiriyorsun.
Konuşma hatalarını ayrı bir bölümde tutmak mantıklı, çünkü bazı hatalar sadece hız baskısı altında çıkıyor. Yazarken doğru yapıyorsun ama konuşurken “he go” diyorsun.
Yapay zekâ ile kontrol etmek
Yazdığın paragrafı yapay zekâ aracına verip hataları buldurabilirsin, hızlı bir yol bu. Ama her düzeltmenin nedenini sor. Anlamadığın düzeltmeyi listeye yazma, önce çözmeye çalış. Konuyu yapay zekâ ile İngilizce pratik rehberinde ayrıca anlattım.
Bugünkü görev
Son yazdığın İngilizce metni ya da en son sınav kâğıdını al. Üç hata seç, tabloya yaz, her biri için kendi cümleni kur. On dakikanı almaz ve listenin ilk üç satırı hazır olur.
Birlikte yapmak istersen
Derslerimde her öğrencinin listesini birlikte tutuyoruz. Haftalık kısa geri bildirimlerde hangi hataların azaldığına, hangilerinin geri geldiğine bakıyoruz. Seninle de böyle çalışmak istersen ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme için WhatsApp’tan yaz ya da ara. Güncel paketler ana sayfada.
