İngilizce kelime uygulamaları yeterli mi?

Telefonunda üç ay boyunca her gün kelime uygulaması açan, seri kaybetmemek için gece yarısı alıştırma yapan biri, sonunda bir yabancıyla konuşmaya çalıştığında kelimelerin yarısının aklına gelmediğini görüyor. Bu sık yaşanan bir hayal kırıklığı ve uygulamaların kötü olmasından kaynaklanmıyor. Uygulamalar belirli bir işi iyi yapıyor, ama o iş İngilizce öğrenmenin tamamı değil.

Uygulamalar neyi iyi yapar

Üç şeyde gerçekten yardımcı oluyorlar. Birincisi alışkanlık: günde beş dakika bile olsa her gün İngilizceyle karşılaşmak, haftada bir kere iki saat çalışmaktan daha değerli. İkincisi tekrar: iyi bir uygulama bir kelimeyi sen unutmaya yaklaşırken yeniden gösteriyor. Üçüncüsü ulaşılabilirlik: otobüste ya da kuyrukta, kitap açamayacağın yerde çalışabiliyorsun.

Bu özellikleri küçümsemiyorum. Kelime hazinesi bir yerden başlamak zorunda ve çoğu insan için o ilk adım telefondan geliyor.

Nerede yetersiz kalıyorlar

İlk sorun bağlam. “Bank” kelimesini “banka” diye öğrendin. Ama “river bank” diye bir ifade var ve orada “nehir kıyısı” demek. Tek kelimelik karşılıkla ilerleyen biri, ikinci anlamı ilk kez bir metinde gördüğünde şaşırıyor.

İkinci sorun birlikte kullanım. İngilizcede bazı kelimeler yalnızca belirli kelimelerle yan yana duruyor. “Make a mistake” doğru, “do a mistake” kulağa yabancı geliyor. “Heavy rain” doğal, “strong rain” değil. Uygulama kelimeyi tek başına gösterdiği sürece bu eşleşmeleri kendi başına yakalamak zor.

Üçüncü sorun üretim. Uygulamada çoğunlukla dört şıktan doğrusunu seçiyorsun; bu tanıma becerisi. Konuşurken ise şık yok, kelimeyi sıfırdan bulman gerekiyor. İki iş ayrı kaslar kullanıyor.

Dördüncüsü telaffuz. Yazılışa bakarak öğrendiğin kelimeyi yanlış okuyabilirsin. “Comfortable” kelimesini beş heceli okuyan çok kişi var; doğrusu üç buçuk heceye yakın, “KUMF-ter-bul” gibi. Bir öğretmen ya da kayıt dinlemeden bunu fark etmek zor.

Uygulamayı güçlendiren altı adım

Elindeki uygulamayı bırakmadan şu küçük eklemeleri dene.

Her gün öğrendiğin beş kelimeden her biri için kendi hayatından bir cümle yaz. “Borrow” için “Can I borrow your charger?” gibi. Yazdığın cümleyi bir kez yüksek sesle oku. Üç gün sonra aynı kelimelere kâğıt üstünde bak ve cümleyi görmeden yeniden kur. Haftada bir, öğrendiğin kelimelerden on tanesini seçip kısa bir paragraf yaz. Ayda bir, eski kelimelerin yarısını rastgele karıştırıp kendini yokla. Bir de bir arkadaşa ya da bir öğretmene bir iki cümle anlatmak; birine konuşmak hafızada bambaşka bir iz bırakıyor.

Bu adımların hiçbiri yarım saat sürmez, ama uygulamanın tek başına veremediği şeyi verir: üretim.

Kelime çalışması ve konuşma arasındaki köprü

Kelime listesi bir malzeme yığını. Konuşma ise o malzemeyle kurulan bir ev. Malzeme eksikse ev kurulmaz, ama malzemeyi yığıp bırakırsan da bir şey çıkmaz. Dersin görevi o köprüyü kurmak: öğrendiğin kelimeleri gerçek bir sohbetin içinde kullandırmak ve yanlış kurduğunda anında düzeltmek.

Ben derslerde öğrencinin uygulama ya da defterdeki kelimelerini baz alıyorum. “Bu hafta hangi kelimeleri öğrendin?” diye soruyorum, sonra onlarla bir mini diyalog kuruyoruz. Kelimeyi doğru bildiğini gösterip konuşmada kullanamıyorsa, ona yeni bağlamlar veriyorum. Günlük hayatta çok kullanılan kalıpları da İngilizce günlük kalıplar rehberinde topladım.

Günde ne kadar çalışmak yeterli

Çoğu kişi saatlerce çalışması gerektiğini sanıyor. Düzenli yirmi dakika, ara ara yapılan iki saatlik maratondan daha etkili. Bu konuyu günde 20 dakika İngilizce yeter mi yazısında ayrıca ele aldım. Plan kurmakta zorlanıyorsan çalışma planı nasıl yapılır yazısı iyi bir çıkış noktası.

Ben ne öneriyorum

Ben Samet Emin Akarçay. Online derslerimde uygulamayı yasaklamıyorum, hatta teşvik ediyorum. Bir şart koyuyorum: uygulamada gördüğün her yeni kelimeyi bir sonraki derste bir cümle içinde bana göstereceksin. Bu tek kural, uygulamayı pasif bir oyundan aktif bir çalışmaya çeviriyor.

Konuşurken kelime bulmakta zorlanıyorsan ya da uygulamanın sana yettiğinden emin değilsen, ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme için WhatsApp’tan yaz. Birlikte kısa bir sohbet edip hangi tarafın eksik kaldığına bakarız. Sındırgı sayfamdan çalışma biçimimi görebilirsin.