Resmî ve günlük İngilizce: aynı cümleyi iki tonda söylemek
Yayın: · Güncelleme:
Bir üniversite öğrencisinin hocasına şöyle bir e-posta yazdığını düşün: Hey! Can u send me the notes? Thx. Cümlelerin hiçbirinde dil hatası yok, ama hoca büyük ihtimalle kaşını kaldırdı. Tersi de olur: arkadaşına I would be grateful if you could inform me whether you are available tomorrow diye mesaj atan birine “Why so formal?” cevabı gelir. Resmî ve günlük İngilizce farkı dilbilgisinden çok ton meselesi. Dilbilimciler buna “register” diyor: aynı dili ortama göre farklı ayarda kullanmak.
Türkçede bunu zaten yapıyoruz. Müdüre “Müsaitseniz görüşebilir miyiz?” diyorsun, arkadaşına “Bi’ bakar mısın?”. İngilizcede de bir ayar düğmesi var, sadece işaretleri farklı.
Ton dört yerden ayarlanıyor
İlki kelime. Resmî dil çoğunlukla daha uzun, Latince kökenli sözcükleri seviyor; günlük dil kısa kelimeleri ve phrasal verb’leri.
| Günlük | Resmî | Türkçesi |
|---|---|---|
| get | receive | almak |
| ask for | request | istemek |
| find out | discover | öğrenmek |
| help | assist | yardım etmek |
| start | commence | başlamak |
| put off | postpone | ertelemek |
Commence gibi kelimeleri sohbette kullanırsan abartılı kaçar, resmî yazıda bile ölçülü dozda işe yarar.
İkincisi kısaltmalar. I’m sure we’ll manage. Don’t worry. günlük, I am confident that we will manage. Please do not worry. resmî. İş yazışmalarında kısaltma artık çoğu yerde kabul görüyor. Resmî başvuru mektubu, akademik yazı ve rapor ise açık biçimi istiyor.
Üçüncüsü rica. Aynı isteği dört basamakta söyleyebilirsin: Send me the file (emir, yakın arkadaşa bile sert), Can you send me the file? (günlük), Could you send me the file, please? (nötr), I would appreciate it if you could send me the file. (resmî). Hangi basamağı seçeceğin karşındakine bağlı. Rica kalıplarının derecelerini İngilizce günlük kalıplar rehberinde daha uzun anlattım.
Dördüncüsü cümle yapısı. Resmî dil edilgen yapıya ve uzun cümleye yaslanıyor: The issue was resolved yesterday. Günlük dil etken ve kısa: We fixed it yesterday.
E-postada açılış ve kapanış
Üç tonu yan yana koyalım:
| Resmî | Nötr | Günlük | |
|---|---|---|---|
| Açılış | Dear Mr Brown, | Hello Sarah, | Hi Sarah! |
| Giriş cümlesi | I am writing to enquire about… | I wanted to ask about… | Quick question… |
| Kapanış | Yours sincerely, | Best regards, | Cheers! |
Kural kısa: kime yazdığını biliyorsan ama ilk kez resmî bir iş için yazıyorsan Dear ile başla. Karşı taraf cevabında Hi derse bir sonraki mesajda tonu gevşetebilirsin.
Aynı mesaj, iki ton
Durum: Perşembe günkü toplantıya katılamayacaksın.
Resmî: Dear Ms Taylor, I regret to inform you that I will be unable to attend Thursday’s meeting due to a prior commitment. I would be grateful if you could share the minutes with me afterwards. Kind regards.
Günlük: Hi Emma, sorry, I can’t make it on Thursday, I’ve got something else on. Could you send me the notes after? Thanks!
İki mesaj aynı bilgiyi veriyor. Birinde regret to inform, unable to attend, prior commitment tonu kuruyor, ötekinde can’t make it, got something else on.
Sık yapılan hatalar
Resmî bir e-postayı Hello my friend diye açmak iyi niyetli ama yersiz. Günlük sohbette furthermore ya da nevertheless demek de öyle; konuşmada also ve but still daha doğal duruyor. Mesajlaşma kısaltmalarını (u, thx, pls) iş yazışmasına taşımak ise en çok gördüğüm şey; hangi kısaltmanın nerede uygun olduğunu mesajlaşmada İngilizce kısaltmalar yazısında anlattım. Tanımadığın birine Give me the information diye yazarsan kaba görünürsün, Could you… ya da I would appreciate… ile yumuşat.
Kısa alıştırma
Günlük cümleleri resmî tona çevir:
- Can you tell me when the course starts?
- Sorry, I can’t come.
- I need some more info.
Olası cevaplar: 1. Could you please let me know when the course commences? ya da I would like to know the start date of the course. 2. I am afraid I will be unable to attend. 3. I would appreciate some further information.
Şimdi tersini dene: I would be grateful if you could reply at your earliest convenience. cümlesini arkadaşına yazar gibi söyle. Örnek: Let me know when you can!
Tonu nasıl geliştirirsin?
Okuduğun ve dinlediğin her şeyde tona bak. Bir haber metni, bir iş e-postası, bir dizi diyaloğu: hangi kelimeler tonu belirliyor? Zamanla bu farkındalık kendi yazına ve konuşmana da geçiyor.
Derslerde resmî ve günlük dili rol yaparak çalışıyoruz. Aynı durumu önce bir arkadaşla, sonra bir yöneticiyle konuşuyormuş gibi canlandırıyoruz. İş yazışmasına ya da günlük konuşmana ağırlık vermek istersen WhatsApp’tan yaz; ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede hangi tarafa ağırlık vereceğimizi birlikte seçeriz. Dersler hakkında genel bilgi için Türkiye geneli online İngilizce özel ders sayfası var.
