Okunuşu en çok karıştırılan İngilizce kelimeler ve doğru söylenişleri

Wednesday kelimesini ilk gördüğünde “vedensdey” diye okuyan çok oldu. Doğrusu “UENZ-dey”. Yazıldığı gibi okuyup sonra karşındaki kişinin kaşını kaldırmasını görünce motivasyonun kırılabilir. İngilizcede yazılış ile okunuş arasındaki bu uçurum çoğu öğrencinin kelime öğrenme sırasında ilk fark ettiği şey. Bu sayfada okunuşu en çok karıştırılan İngilizce kelimeleri toplayıp neden böyle okunduklarını kısaca anlatıyorum.

Ben Samet Emin Akarçay, online İngilizce öğretmeniyim. Telaffuz derslerde ayrı bir başlık değil, her dersin küçük bir parçası olarak ilerler: yanlış söylenen kelime hemen not edilir.

Okunmayan harfler

Bazı harfler yazılışta duruyor ama seste yok. En bilinen örnekler:

Knife (nayf): baştaki k okunmaz. Know, knee, knock da aynı. Island (ayland): s okunmaz. Listen (lisın): t okunmaz. Castle (kasıl) için de aynısı geçerli. Debt (det): b yok. Wednesday içindeki ilk d de okunmaz: “UENZ-dey”.

Kural çıkarmaya çalışma, çünkü çoğu eski yazım alışkanlığından kalma. Kelimeyi öğren, sesini yanında tut.

Kısalıp yutulan hecelere dikkat

Comfortable üç hecelik okunur: “KAM-ftır-bıl”. Ortadaki or neredeyse kaybolur. Vegetable “VEC-tı-bıl”. Interesting çoğunlukla üç hecede söylenir: “IN-tres-ting”. February “FEB-ru-eri”. Chocolate “ÇOK-lıt”. Yazıdaki heceleri sayıp okumaya kalkarsan fazladan hece çıkar ve doğal ritim bozulur.

Bu kelimeleri öğrenirken parmakla hece say. “Vegetable” dört heceli yazılıyor ama sesli üç hece çıkıyor. Parmak sayısı farklıysa kelimeyi büyük ihtimalle yanlış söylüyorsun.

Aynı yazılıp farklı okunanlar

Read geçmiş ve şimdiki zamanda aynı yazılır ama okunuşu farklıdır: şimdiki “rid”, geçmiş “red”. Live fiil olarak “liv”, sıfat olarak “layv”. Lead fiil olarak “lid”, metal olarak “led”. Tear gözyaşı olarak “tiır”, yırtmak olarak “ter”. Bunlara bağlam bakarak karar verirsin; cümleyi tamamen okumadan kelimeyi söylemeye çalışmak hata getirir.

ough grubu da ayrı bir dert: through (thru), though (dho), tough (taf), cough (kof), thought (thot). Hepsi aynı harflerle bitiyor ama beş farklı ses. Bu beşini birlikte, sırayla sesli okuyarak çalışmanı öneririm.

Türkçede olmayan sesler

Th kelimelerini “s”, “z” ya da “t” gibi söyleme eğilimi yaygın. Think ile sink bu yüzden karışıyor. Dilini dişlerinin arasına koyup nefes ver. Three ile tree, thank ile tank arasındaki farkı ancak ayna karşısında dili görerek yakalarsın.

W ile v de karışır: very ile wary farklı. W’de dudaklar yuvarlak, v’de alt dudak üst dişlere değer. Wine ve vine sesli okuma alıştırması için iyi çifttir.

Sesli çalışma yöntemi

Yazıp ezberlemek burada işe yaramaz. Önerdiğim düzen: günde beş kelime seç, sözlüğün sesli düğmesinden dinle, telefonuna kendi sesini kaydet, ikisini art arda dinle. Fark duyduğun yerde kelimeyi yeniden söyle. Bir haftada otuz beş kelime yapar ve kulak yavaşça alışır.

Okunuşları sembollerle yazan sözlüklerde doğru çalışmak istiyorsan sözlükteki okunuş sembolleri yazısı başlangıç için yeterli. Sessiz e kuralını merak edersen sessiz e kuralı sayfasına göz at.

Mini sınav

Aşağıdaki kelimelerden hangisinde okunmayan harf yok?

1. knee
2. listen
3. plan
4. island

Cevap: 3 (plan). Diğer üçünde sırasıyla k, t ve s okunmuyor.

Birlikte çalışmak

Kendi söylediğin hatayı kendin duymak zor. Bu yüzden WhatsApp’tan yazıp ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme isteyebilirsin; seviyene bakar, hangi seslerde zorlandığını birlikte buluruz. Derslerim online, Sındırgı ve Balıkesir merkezli çalışıyorum. Türkiye geneli online İngilizce özel ders sayfasında dersin nasıl işlediğini görebilirsin.