Depend on, listen to, wait for: fiil ve edat kalıpları
Yayın:
I’m waiting the bus. Hatayı gördün mü? Yanlış olan waiting değil, arkasında eksik kalan for. Doğrusu I’m waiting for the bus. Türkçede "otobüsü beklemek" dediğimiz için kafa edatı unutuyor.
Bu sayfada edat konusunda Türkçeden ayrılan fiilleri topladım. Kuralı öğretmek mümkün değil, çünkü kural yok, kalıplar var. Ama kalıpları gruplayarak ezberlemeyi kolaylaştırabiliriz.
Neden zor?
Türkçede çoğu fiil ek ile çalışır: "ona güvenmek", "onu beklemek", "ona bakmak". İngilizcede ise aynı anlam bir edat ile kurulur ve edat çoğu zaman Türkçedeki ekle birebir örtüşmez. "Dinlemek" için listen to, "beklemek" için wait for, "bakmak" için look at gelir. Üçünde de Türkçe cümlede edat yok ama İngilizcede var.
Birinci grup: Türkçede edat yok, İngilizcede var
Bu grup en çok hata yaptıran grup. Kalıp cümleleri:
I listen to music on the bus. (Otobüste müzik dinlerim.)
She’s waiting for her sister. (Kız kardeşini bekliyor.)
We talked about the exam. (Sınav hakkında konuştuk.)
Look at this photo! (Şu fotoğrafa bak!)
He’s looking for his phone. (Telefonunu arıyor.)
They’re laughing at me. (Bana gülüyorlar.)
Dikkat edersen look ile üç farklı edat var ve her biri başka anlam veriyor: look at bakmak, look for aramak, look after ilgilenmek. Bu yüzden edat fiilden bağımsız değil.
İkinci grup: Türkçede ek var, İngilizcede yok
Tersi de var. Bazı fiiller edatsız gelir, biz alışkanlıkla edat koyarız:
She answered the question. (Soruya cevap verdi.) Yanlış: answered to the question.
We discussed the plan. (Planı konuştuk.) Yanlış: discussed about the plan.
He entered the room. (Odaya girdi.) Yanlış: entered to the room.
Call me tomorrow. (Beni yarın ara.) Yanlış: call to me.
Bunlar için bir ipucu: "-e hâli" ekini gördüğünde İngilizcesinde to koyma refleksini sorgula.
Üçüncü grup: Anlam kayması olanlar
Burada fiil aynı kalır, edat anlamı değiştirir:
depend on: I depend on my brother. (Kardeşime güveniyorum, ona bağlıyım.)
believe in: She believes in hard work. (Çalışmaya inanıyor.)
agree with: I agree with you. (Seninle aynı fikirdeyim.)
agree to: He agreed to the plan. (Plana razı oldu.)
think of / think about: What do you think about the idea? (Fikir hakkında ne düşünüyorsun?)
apologise to … for: I apologised to her for being late. (Geç kaldığım için ondan özür diledim.)
Dil bilgisel ayrıntı: edattan sonra fiil
Edattan sonra gelen fiil -ing alır: I’m thinking about changing my job. She’s good at drawing. Thank you for helping me. To’lu hâlin yanlış olduğunu hatırla: thank you for to help gibi bir şey yok. Bu kural sıfat ve edat kalıplarında da geçerli; onu ayrı bir yazıda (sıfat ve edat kalıpları) topladım.
Sık yapılan hatalar
Yanlış: I’m listening the teacher. Doğru: I’m listening to the teacher.
Yanlış: It depends of the weather. Doğru: It depends on the weather.
Yanlış: She married with a doctor. Doğru: She married a doctor.
Yanlış: We arrived to Istanbul at nine. Doğru: We arrived in Istanbul at nine. (Şehre varışta in, küçük bir yere ya da binaya at.)
Yanlış: He’s afraid from dogs. Doğru: He’s afraid of dogs.
Küçük alıştırma
Edatı seç:
- Please listen ______ me.
- It depends ______ you.
- I’m waiting ______ a call.
- She is looking ______ her keys.
Cevaplar: 1. to, 2. on, 3. for, 4. for.
Nasıl çalışmalı?
Kalıpları bir listeden değil, üç aşamada öğreniyorum: önce bir cümle, sonra o cümlenin kendi hayatına uyarlanmış hâli, en sonda sözlü bir soru. Örneğin depend on için: It depends on the weather → My weekend depends on my work → What does your weekend depend on?
Tekrar için Yes, I do: kısa cevaplar yazısındaki gibi kısa diyaloglar da işe yarıyor.
Bu kalıplarda hâlâ takılıyorsan, ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede kendi hatalarına bakıp bir çalışma listesi çıkarabiliriz. Ders 60 dakika, online ve birebir. WhatsApp’tan yaz ya da ara.
