Kelime defteri nasıl tutulur: iki sütundan fazlası
Yayın: · Güncelleme:
Çoğu kelime defterinin hikâyesi aynı: solda İngilizce, sağda Türkçe. Achieve: başarmak. Borrow: ödünç almak. Reliable: güvenilir. İlk sayfalar özenle dolar, sonra yazı küçülür, sonra defter yarıda kalır. Aylar sonra açtığında kelimeleri belki tanırsın, ama hiçbirini cümle içinde kullanamazsın.
Sorun defter tutmak değil, defterin neyi kaydettiği. İki sütun yalnız anlamı saklıyor. Bir kelimeyi kullanabilmek için nasıl okunduğunu, hangi kelimelerle gittiğini, cümlede nerede durduğunu da bilmen gerekiyor.
Bir kelime için beş bilgi
Yeni kelimeyi eklerken şunları yaz. Kelimenin kendisi ve türü: borrow (v.), fiil olduğunu görmek cümlede nereye koyacağını hatırlatır. Anlamı: mümkünse tek Türkçe kelime yerine kısa bir tarif, “birinden bir şeyi geri vermek üzere almak”. Okunuşu: kendi anlayacağın biçimde, BO-rou, vurgulu heceyi büyük harfle. Örnek cümle: tercihen kendi hayatından, Can I borrow your charger for a minute? Birlikte gittiği kelimeler ya da karıştırılanlar: borrow something from someone; lend (ödünç vermek) ile karışır.
Fazla görünüyor ama bu beş satır kelimeyi “tanıdığım bir şey”den “kullanabildiğim bir şey”e çeviriyor.
Örnek sayfa
| Kelime | Okunuş | Anlam | Örnek cümle | Not |
|---|---|---|---|---|
| borrow (v.) | BO-rou | ödünç almak | Can I borrow your pen? | lend ile karışır |
| reliable (adj.) | ri-LAY-ı-bıl | güvenilir | My old car is not very reliable. | kişi ve eşya için |
| make a decision | karar vermek | I need to make a decision today. | do a decision değil |
Son satırda tek kelime değil kelime grubu var. Make a decision, take a photo, pay attention hep birlikte gezen gruplar ve tek tek kelimelerden çok daha değerli. Bunlara collocation deniyor, collocation nedir yazısında ayrıca anlattım.
Örnek cümle neden bu kadar işe yarar
Reliable kelimesini yalnız “güvenilir” diye öğrenirsen bir gün He is a reliable diye yarım cümle kurabilirsin. Örnek cümle bunun sıfat olduğunu, isimden önce ya da is’ten sonra durduğunu kendiliğinden gösteriyor: a reliable friend, The bus is reliable.
Cümleyi kendi hayatından seçmek hatırlamayı kolaylaştırıyor. My old car is not very reliable diyerek arabanı düşündüğünde kelime de beraber geliyor.
Eş anlamlı ve karışanlar
Defterin son sütunu en işe yarayanlardan. Pek çok kelimenin Türkçede tek karşılığı var ama İngilizcede farklı yerlerde duruyorlar. Say ve tell: say something ama tell someone something. Look, see, watch: bakmak, görmek, izlemek. Big, large, huge: büyüklük derecesi ve üslup farkı.
Bu farkları nota yazdığında aynı hatayı tekrar etme ihtimalin düşüyor. Benzer kelimelerin ayrıntısı için eş anlamlı gibi görünen kelimeler yazısına bak.
Defteri kapatınca bitmesin
En güzel tutulmuş defter bile tekrarsız işe yaramıyor. Basit bir düzen: yeni kelimeyi yazdığın gün bir kez sesli oku. Ertesi gün kapatıp Türkçesinden İngilizcesini söylemeye çalış. Üç gün sonra bir kez daha. Bir hafta sonra tekrar. Her turda hatırlayamadığın kelimenin yanına nokta koy; üç noktası olan kelime ayrı bir sayfaya geçsin, onlarla sabah beş dakika uğraş.
Hafta sonu defterdeki on kelimeyi seçip her biriyle yeni bir cümle kur. Bu cümleleri defterin arkasına yaz, bir ay sonra yüzün üstünde kendi cümlen birikmiş olacak. Kelime bilmek ile kelimeyi kullanmak arasındaki fark tam bu cümlelerde kapanıyor. Kaç kelime gerektiği konusunda kafan karışıksa İngilizce konuşmak için kaç kelime gerekir yazısına göz atabilirsin.
Derste nasıl yapıyoruz
Öğrencilerimle kelime defterini birlikte kuruyoruz. İlk derste bir sayfa yapıp iskeleti oturtuyorum, sonra her hafta defterine bakıp yanlış okunuşları ve boş kalan örnek cümleleri düzeltiyoruz. Ben Sındırgı ve Balıkesir merkezliyim, dersler online ve 2000 saatin üzerinde online ders verdim; en hızlı toparlanan öğrenciler kelimeyi cümleyle birlikte yazanlar oldu. Bu yaklaşımı çalışmak istersen Sındırgı İngilizce özel ders sayfasına bakabilirsin.
Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede seviyene bakıp sana uygun bir kelime çalışma düzeni önereyim. WhatsApp’tan yaz ya da ara.
