İngilizce konuşmak için kaç kelime gerekir? Sayıdan önce kullanım

“Hocam, konuşabilmem için kaç kelime bilmem lazım?” Bu soruyu duyduğumda genelde bir soruyla cevap veriyorum: “Bildiğin kaç kelimeyi konuşurken gerçekten kullanabiliyorsun?” Çoğu zaman aradaki fark şaşırtıcı derecede büyük çıkıyor. İngilizce konuşmak için kaç kelime gerekir sorusunun dürüst cevabı, sayının sanıldığı kadar önemli olmadığı.

Bu rehberde önce sayılara kısaca bakacağız, sonra asıl meseleye geçeceğiz: hangi kelimeler, nasıl öğrenilmeli ve bildiğin kelimeler nasıl konuşmaya taşınır.

Sayılar hakkında kısa ve dürüst bir not

Dil araştırmacıları bir dilin günlük kullanımında kelimelerin çok eşitsiz dağıldığını gösteriyor: küçük bir kelime grubu, konuşmaların ve metinlerin büyük kısmını oluşturuyor. The, be, have, do, go, get, make, say, think, know gibi kelimeler neredeyse her konuşmada defalarca geçiyor. Günlük sohbet için verilen tahminler genelde birkaç bin kelime ailesi civarında toplanıyor.

“Kelime ailesi” ifadesi önemli. Work, works, worked, working, worker ayrı ayrı sayılmıyor, tek bir aile. Yani birkaç bin kelime ailesi dediğimizde, kafandaki sözlük sayfaları kadar büyük bir yük söz konusu değil.

Ama asıl önemli nokta şu: bu kelimeleri tanımak ile kullanabilmek farklı şeyler.

Pasif ve aktif kelime dağarcığı

Pasif kelime dağarcığın, okuduğunda ya da duyduğunda anladığın kelimelerden oluşuyor. Aktif kelime dağarcığın ise konuşurken ya da yazarken kendiliğinden kullanabildiğin kelimeler. Çoğu insanda pasif dağarcık, aktif olandan kat kat büyük.

Bunu kendin test edebilirsin. Aşağıdaki kelimelerin anlamını biliyor musun?

Avoid, suggest, although, afford, borrow, improve, realize, instead.

Büyük ihtimalle çoğunu biliyorsun. Şimdi şu soruya bak: son bir ayda bunlardan kaçını konuşurken kullandın? Aradaki fark, kelime sayısı değil, kullanım eksikliği.

Kelimeleri neden unuttuğumuzu merak ediyorsan öğrendiğim kelimeleri neden unutuyorum yazısında bu konuyu ayrıntılı ele aldım.

Hangi kelimelerle başlamalı?

Sayı yerine şu soruyu sormak daha verimli: Hangi kelimeler benim için en çok iş görür? Üç katman düşünebilirsin:

1. Çekirdek fiiller. Get, make, take, have, do, go, put, give. Bunlar tek başına onlarca anlam taşıyor. Get için birkaç örnek: get up (kalkmak), get home (eve varmak), get better (iyileşmek), get it (anlamak). Bu fiilleri iyi bilmek, yüzlerce nadir kelimeyi bilmekten daha çok konuşma kazandırıyor.

2. Bağlayıcılar. Because, but, so, although, actually, anyway, by the way. Bunlar cümleleri birbirine bağlıyor ve konuşmanı akıcı gösteriyor.

3. Kendi hayatının kelimeleri. İşin, hobilerin, ailen, şehrin. Bir hemşire için shift, patient, prescription; bir yazılımcı için deadline, bug, feature gibi kelimeler, genel listelerde üst sıralarda olmasa da onun konuşmasının merkezinde.

Kelimeyi nasıl öğrenmeli?

Kelimeyi tek başına değil, birlikte kullanıldığı kelimelerle öğrenmek büyük fark yaratıyor. Örneğin decision kelimesini öğrenirken make a decision (karar vermek) diye öğrenirsen, Türkçeden çevirip do a decision deme riskin ortadan kalkıyor. Bu tür kelime ortaklıklarına collocation deniyor; ayrıntıları collocation nedir rehberinde bulabilirsin.

Pratik bir yöntem:

1. Yeni kelimeyi bir örnek cümleyle not al.
2. Hemen kendi hayatınla ilgili bir cümle kur. I made a big decision last year: I changed my job.
3. Ertesi gün, üç gün sonra ve bir hafta sonra bu cümleyi sesli tekrar et.
4. O hafta içinde kelimeyi en az bir kez gerçek bir konuşmada ya da mesajda kullanmaya çalış.

Not almak için düzenli bir sistem işine yarar; nasıl bir düzen kurabileceğini kelime defteri nasıl tutulur yazısında anlattım.

Az kelimeyle çok konuşmak

Bilmediğin bir kelimeyle karşılaştığında durup susmak yerine etrafından dolaşabilirsin. Buna “circumlocution”, Türkçede kabaca dolaylı anlatım deniyor. Birkaç kalıp:

• It’s a kind of… (Bir tür…) → It’s a kind of tool for opening bottles.
• It’s something you use to… (… için kullandığın bir şey) → It’s something you use to dry your hair.
• It’s like… but… (… gibi ama…) → It’s like a sofa, but you can sleep on it.
• The person who… (… yapan kişi) → The person who fixes water pipes.

Bu kalıplarla kelime eksikliğin konuşmayı durdurmuyor. Karşındaki kişi genelde doğru kelimeyi söylüyor ve sen de o anda yeni bir kelime öğrenmiş oluyorsun.

Kendini test et

Aşağıdaki durumlar için bildiğin basit kelimelerle bir cümle kur:

1. “Otopark” kelimesini bilmiyorsun. Nasıl anlatırsın?
2. “Tesisatçı” kelimesi aklına gelmedi.
3. “Şemsiye” kelimesini unuttun.

Örnek cevaplar:

1. The place where you leave your car.
2. The person who repairs pipes in your house.
3. The thing you use when it’s raining, to stay dry.

Doğru kelimeler: car park (ya da parking lot), plumber, umbrella. Ama fark ettiysen, doğru kelimeyi bilmeden de derdini tam olarak anlatabildin.

Sonuç yerine: sayı değil, döngü

İngilizce konuşmak için kaç kelime gerekir sorusunu bir kenara bırakıp şu döngüye odaklanmak daha verimli: öğren, kullan, tekrar et, yeniden kullan. Birkaç yüz kelimeyi bu döngüden geçirmek, birkaç bin kelimeyi listeden okumaktan daha çok konuşma kazandırıyor.

Derslerimde kelime çalışmasını bu döngü üzerine kuruyorum: her derste çıkan kelimeler bir sonraki derste yeniden karşına geliyor, bu sefer senin cümlelerinde. Kendi kelime dağarcığının durumunu görmek istersen WhatsApp’tan yazabilir ya da arayabilirsin; ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede kısa bir bakış atarız.