Past Perfect Continuous Tense ne zaman kullanılır: had been + -ing

Ahmet’in gözleri kızarmıştı. Ders başlamadan önce ona ne olduğunu sordum, I had been studying all night dedi. Bu cümlede iki şey birden var: geçmişteki bir an (dersin başlangıcı) ve o andan önce uzun süre devam etmiş bir eylem (çalışmak). İşte past perfect continuous tense tam bu iş için var.

Türkçedeki en yakın karşılığı "-mış olmak ve o sırada süregelmek" gibi bir şey, ama tam bir karşılığı yok. Bu yüzden Türkçe düşünüp çevirmek yerine yapıyı ve işleyişini tanımak daha kolay. Aşağıda kuralı, örnekleri ve sık yapılan hataları sırayla gösteriyorum.

Yapı: had been + fiil-ing

Özneye bakmaksızın hep aynı: had been + fiilin -ing hâli. I, you, he, she, it, we, they hepsiyle had kullanılır, çünkü geçmiş zamanın bu şekli tek biçimlidir.

Olumlu: She had been waiting for an hour.

Olumsuz: She hadn’t been waiting for long.

Soru: Had she been waiting for long?

Kısa cevap: Yes, she had. / No, she hadn’t.

Soru kelimesiyle: How long had she been waiting?

Ne zaman kullanılır?

Bu zamanı iki durumda seçersin. Birinci durum, geçmişteki bir anın öncesinde başlayıp o ana kadar süren eylemi anlatmak istediğinde:

When I arrived, they had been playing for twenty minutes. (Ben geldiğimde yirmi dakikadır oynuyorlardı.)

İkinci durum, geçmişteki bir durumun sebebini açıklamak istediğinde:

His hands were dirty because he had been fixing the bike. (Elleri kirliydi, çünkü bisikleti tamir ediyordu.)

İkincisinde eylem başlangıç anında bitmiş de olabilir. Önemli olan, sonucun ya da durumun sebebini sürekli bir eylemle bağlaman.

Sekiz örnek cümle

1. I had been learning English for two years before I started online lessons. (Online derslere başlamadan önce iki yıldır İngilizce öğreniyordum.)
2. It had been raining all day, so the match was cancelled. (Bütün gün yağmur yağıyordu, bu yüzden maç iptal edildi.)
3. They hadn’t been talking since the argument. (Tartışmadan beri konuşmuyorlardı.)
4. Had you been working there long when the company closed? (Şirket kapandığında orada uzun süredir çalışıyor muydun?)
5. My sister was tired because she had been running. (Kız kardeşim koştuğu için yorgundu.)
6. How long had he been driving before the car broke down? (Araba bozulmadan önce ne kadar süredir sürüyordu?)
7. We had been looking for the keys for ten minutes when Dad found them. (Babam bulduğunda on dakikadır anahtarları arıyorduk.)
8. She had been saving money since January, and in June she bought the laptop. (Ocaktan beri para biriktiriyordu ve haziranda dizüstü bilgisayarı aldı.)

Past perfect ile farkı

Karıştırmak çok normal. Şu iki cümleyi yan yana oku:

I had cleaned the kitchen when she came. (Mutfak bitmişti, temizdi.)

I had been cleaning the kitchen when she came. (Temizlik sürüyordu ya da yeni bitmişti, ben hâlâ yorgundum.)

İlkinde sonuç var, ikincisinde süreç. Süre belirtmen gerekiyorsa (for two hours, since morning, all day) ikinci yapıyı seçmek çoğu zaman daha doğal olur.

Sık yapılan hatalar

Yanlış: I had been knowing her for years. Doğru: I had known her for years. (Know gibi durum fiilleri -ing almaz.)

Yanlış: She had been wait for me. Doğru: She had been waiting for me. (Been’den sonra -ing gelir.)

Yanlış: He has been working there for years when I met him. Doğru: He had been working there for years when I met him. (Geçmişteki bir anı anlatıyorsan had gerekir.)

Kendini dene

Boşlukları doldur:

1. When Elif called, I ______ (sleep) for an hour.
2. They ______ (not / study) enough, so they failed the quiz.
3. How long ______ you ______ (wait) before the bus came?

Cevaplar: 1. had been sleeping, 2. hadn’t been studying, 3. had / been waiting.

Zamanları birbirine bağlamak

Geçmiş zamanlar birbirini tamamlar. Simple past tense bitmiş olayı anlatır, bu yazıdaki yapı ise o olaydan önceki süreci. Şimdiki zamandaki karşılığını görmek istersen present perfect tense yazısına, gelecekteki karşılığına ise future perfect continuous yazısına bakabilirsin.

Derslerde zaman çalışmak için hep kendi hayatından örnek kuruyoruz: dün neden yorgundun, geçen yıl ne kadardır bir şeyle uğraşıyordun. Bu zaman seni zorluyorsa ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede seviyene bakıp nereden başlayacağımızı belirleyebiliriz. WhatsApp’tan yaz ya da ara, Sındırgı ve Balıkesir merkezli online derslerimi anlatayım.