Simple past tense (di’li geçmiş zaman): kural, örnek ve alıştırma

Arkadaşın sana “Dün akşam ne yaptın?” diye soruyor ve sen “I go to cinema yesterday” diyorsun. Cümlenin anlaşıldığı belli ama bir şey çalıyor kulağa: yesterday dediğin anda fiilin de geçmişe dönmesi gerekiyordu. Simple past tense, yani Türkçedeki di’li geçmiş zamanın karşılığı, tam bu iş için var. Burada kuralı, örnekleri, en sık yapılan hataları ve en sonda cevaplı bir alıştırmayı bulacaksın.

Simple past ne anlatır?

Bitmiş bir işi anlatır. Zaman ya cümlede yazılıdır (yesterday, last year, two days ago, in 2020) ya da konuşanların kafasında nettir. “I watched a film last night” derken film bitti, mesele kapandı. Türkçede “izledim” demenin İngilizcesi budur.

Bu zaman “şu an bir etkisi var” diyen present perfect’ten ayrılır. İkisini karşılaştırmak istersen Present Perfect Tense konu anlatımı yazısına göz at.

Düzenli fiiller: -ed ekle

Düzenli fiilin sonuna -ed gelir. Fiil e ile bitiyorsa yalnızca -d eklenir (like, liked). Sessiz harf + y ile bitenlerde y düşer, ied olur (study, studied). Tek heceli ve kısa ünlüyle biten fiillerde son harf ikilenir (stop, stopped).

Örnekler:

• I walked to school. (Okula yürüdüm.)
• She liked the movie. (Filmi beğendi.)
• We studied for the exam. (Sınava çalıştık.)
• They stopped at the corner. (Köşede durdular.)

Düzensiz fiiller: ezberlenmesi gerekenler

Bazı fiiller -ed almaz, şekil değiştirir. Bunlar listede arkadaş gibi durur ama her gün karşına çıkar:

• go, went: We went to Izmir last summer. (Geçen yaz İzmir’e gittik.)
• eat, ate: I ate lunch at two. (Öğle yemeğini ikide yedim.)
• see, saw: He saw an old friend. (Eski bir arkadaşını gördü.)
• buy, bought: My mother bought a new phone. (Annem yeni telefon aldı.)

Bir seferde yüz fiil ezberlemeye çalışma. Her gün beş tane seç, her biriyle kendi hayatından bir cümle kur, ertesi sabah kâğıda bakmadan söyle.

Olumsuz ve soru: did geliyor, fiil yalın kalıyor

Olumsuz cümle: özne + did not (didn’t) + fiilin yalın hâli. “I didn’t see him.” Soru cümlesi: Did + özne + yalın fiil? “Did you call her?” Kısa cevap da did ile verilir: “Yes, I did.” “No, I didn’t.”

Soru kelimesi varsa başa gelir: “Where did you buy it?” “What time did they arrive?”

Bu kuralın en sık bozulduğu yer şu: “Did you went there?” Yanlış, çünkü geçmiş zaman bilgisini did taşıyor ve fiil artık yalın kalmak zorunda. Doğrusu “Did you go there?”

Zaman ifadeleri

Yesterday, last night, last week, ago, in 2018, when I was a child. “Ago” özellikle işe yarar: “I met him three years ago.” Cümle içinde zaman ifadesi geçmişi işaretlediği sürece present perfect kullanamazsın. “I have seen him yesterday” gramer açısından hatalı.

Sık yapılan üç hata

1. “I didn’t went” yerine “I didn’t go”.
2. “She goed home” yerine “She went home”.
3. “He didn’t liked it” yerine “He didn’t like it”.

Üçünde de ortak sorun, geçmiş zaman işaretini iki kez koymak ya da düzensiz fiili düzenliymiş gibi çekmek.

Kendini dene

Boşlukları doldur:

1. We ___ (visit) my grandmother last Sunday.
2. I ___ (not, sleep) well last night.
3. ___ you ___ (watch) the match yesterday?
4. She ___ (buy) a red bag two days ago.
5. They ___ (not, go) to school on Monday.

Cevaplar: 1. visited, 2. didn’t sleep, 3. Did, watch, 4. bought, 5. didn’t go.

Derste nasıl çalışıyoruz

Geçmiş zamanı konuşarak oturtmak en hızlı yol. Derslerde “Hafta sonu ne yaptın?” sorusuna önce düz cümlelerle cevap veriyorsun, sonra ben did’li sorularla seni derine çekiyorum. Hatalarını anında düzeltmek yerine not alıp dersin sonunda birlikte bakıyoruz. Başka zamanlarla bağlantısını simple present tense konu anlatımı yazısında görebilirsin.

Seviyeni ölçüp sana uygun bir çalışma düzeni çıkarmak istersen ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme için WhatsApp’tan yaz ya da ara. Balıkesir ve Sındırgı’dan online İngilizce özel ders veriyorum, Türkiye’nin her yerinden bağlanabilirsin.