İngilizce için gerçekçi hedef belirlemek: ölçülebilir ve kısa vadeli

“Bu sene İngilizcemi düzelteceğim.” Ocak ayında söylenen bu cümle şubata kalmadan unutulur. Sorun niyette değil, cümlenin neye bakarak tamamlanacağının belli olmaması. İngilizce için gerçekçi hedef belirlemek, öğrenmenin en az konuşulan ama en çok iş gören parçası. Ben Samet, 2000 saatin üzerinde online ders verdim; en sık gördüğüm tablo şu: öğrenci çalışıyor ama neyi çalıştığını bilmiyor, bu yüzden iyiye gidip gitmediğini de anlayamıyor.

Kötü hedef, iyi hedef

Aynı niyeti iki farklı yazalım.

Kötü hedef: “İngilizcemi geliştirmek istiyorum.”

İyi hedef: “Dört hafta içinde kendimi, işimi ve hafta sonu planımı İngilizce olarak iki dakikada anlatabileceğim.”

İkincisinde bir süre var, bir çıktı var, kontrol edilecek bir an var. Dört haftanın sonunda telefonun ses kaydını açıp kendini dinlersin ve işin ya olmuştur ya olmamıştır. Ne kadar ilerlediğini yorumlamana gerek kalmıyor.

Hedefin üç testi

Bir hedef yazdıktan sonra ona üç soru sor. Takvimde bir günü var mı? Bir başkası bakıp “oldu mu, olmadı mı” diyebilir mi? Bu hafta için ne yapacağım belli mi?

Üçüncü soru en çok atlanan. “Haftada üç gün yirmi dakika, ilk gün beş yeni kelime kartı, ikinci gün bir kısa video, üçüncü gün o kelimelerle kendi cümlelerim” gibi bir cevap yoksa hedef dilek olarak kalıyor.

Seviyene göre örnek hedefler

Sıfırdan başlıyorsan ilk ay şunlar mantıklı: kendini tanıtan beş cümle kurmak, I am from…, I work as…, I like… kalıplarını ezbersiz söylemek. İkinci ay saatleri, günleri ve sayıları karıştırmadan kullanmak.

Orta seviyedeysen hedefin biraz farklı olur. I have lived here for ten years ile I lived here ten years ago arasındaki farkı kendi hayatından üç örnekle anlatabilmek. Tekrarı nasıl planlayacağını ayrı bir yazıda anlattım, bu hedefi tuttururken işine yarar.

İleri seviyede genelde okuma ya da dinleme hedefi koyuyoruz. Örneğin haftada bir İngilizce haber bülteninin ilk beş dakikasını dinleyip üç cümlelik özet yazmak. Özet çıkarma alışkanlığı için İngilizce özet çıkarmak yazısına bakabilirsin.

Dört haftalık örnek plan

Hedef: dört hafta sonra kendimi iki dakikada anlatmak. Haftalar şöyle ilerleyebilir.

Birinci hafta sadece tanıtım cümleleri. Adın, işin, yaşadığın yer. Her gün aynı beş cümleyi sesli söyle ve telefona kaydet.

İkinci hafta günlük rutin. I wake up at seven, I usually have tea, I leave home at eight. Her gün bir yeni cümle ekle, hafta sonunda yedi cümlelik bir akış oluşur.

Üçüncü hafta hobiler ve hafta sonu planı. Burada geçmiş zamana ilk adımı at: Last weekend I visited my aunt. Yanlış yaparsan sorun değil, kaydı dinlerken kendin fark edeceksin.

Dördüncü hafta birleştirme ve kayıt. Önceki üç haftanın cümlelerini sırayla, kâğıda bakmadan anlat. İki dakikayı geçmeye çalışma, hedef zaten iki dakika.

Bu plan seviyene göre kısalabilir ya da uzayabilir. Önemli olan her haftanın sonunda elinde bir ses kaydı olması.

Hedef tutmuyorsa

Üç hafta üst üste hedefi tutturamadıysan sebep tembellik olmayabilir. Çoğu zaman hedef gerçekten fazla büyüktür. Örneğin “günde bir saat” yazmışsındır ama hayatında o saat yoktur. Süreyi yirmi dakikaya indir, çıktıyı küçült. Sonra tut, sonra büyüt.

Bazen de tersi olur, hedef çok kolay gelir ve sıkılırsın. O zaman bir üst basamağa geç. Hedefi değiştirmek plana ihanet değil, plan zaten bunun için yazılıyor.

Hedefi yazılı tut

Kağıda yaz ya da telefon notlarına. Altına haftalık bir satır ekle: “Bu hafta neyi yaptım?” Pazar akşamı iki dakika bakman yetiyor. Birkaç hafta sonra o satırlar bir arada okununca hem ne kadar yol aldığını görüyorsun hem de nerede tıkandığını.

Yalnız kalmamak

Hedef koymak kolay, tek başına denetlemek zor. Derste bunu birlikte yapıyoruz: ön görüşmede seviyene bakıyoruz, ilk dört haftalık hedefi yazıyoruz, haftalık kısa geri bildirimle kontrol ediyoruz. Samet Emin Akarçay olarak derslerimi tamamen online veriyorum; Sındırgı ve Balıkesir merkezliyim ama Türkiye’nin her yerinden bağlanan öğrencim var. Sındırgı İngilizce özel ders sayfasında dersin düzenini bulabilirsin.

İstersen WhatsApp’tan yaz ya da ara; ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede ilk dört haftalık hedefini birlikte yazalım.