İngilizcede okunmayan harfler: knife, island ve Wednesday neden öyle okunuyor

“Wednesday”i yazdıktan sonra derste en sık duyduğum soru şu: “Hocam, bu d neden orada?” Kısa cevap şu: “Çünkü kelime eskiden öyle okunuyordu.” Bu cevap tatmin edici değil ama doğru. İngilizce yazım, konuşma değiştikçe güncellenmeyen bir arşiv gibi. Bu yazıda okunmayan harfleri gruplara ayırdım. Örneğin knife, island ve Wednesday için üç farklı kural çıkıyor.

Neden böyle

İngilizce yazım yüzyıllar önce, matbaayla birlikte sabitlendi. O dönemde knight kelimesinde k hâlâ okunuyordu, Wednesday kelimesinde d de. Zamanla telaffuz kolaylaştı, ses düştü, ama kitaplar basılmıştı bile. Yazım olduğu gibi kaldı.

Bu yüzden her harfin sesini sorgulamak yorucu. Bunun yerine gruplara bakmak daha kolay.

Kelime başında

Dört kalıp var: kn, wr, ps, gn.

Knife (bıçak), know (bilmek), knee (diz). K okunmuyor, kelime n ile başlıyor gibi duyuluyor.

Write (yazmak), wrong (yanlış), wrist (bilek). W okunmuyor, r ile başlıyor.

Psychology (psikoloji), pneumonia (zatürre). Kelime başındaki p okunmuyor. Bu grup daha nadir.

Gnome ve gnaw gibi gn ile başlayan kelimelerde g düşer.

Kelime sonunda

Sondaki mb ve mn çiftinde ikinci harf okunmuyor. Climb (tırmanmak) kelimesi “klaym” diye bitiyor, b sessiz. Thumb (başparmak), bomb (bomba) aynı. Autumn (sonbahar) ve column (sütun) kelimelerinde de n okunmuyor.

Sondaki gn için örnek: sign (işaret) “sayn” diye okunuyor, g düşüyor. Ama signal kelimesinde g okunuyor, çünkü orada ses n’den sonra gelen bir hecenin içinde.

Kelime ortasında

Burada kural daha az, ama birkaç örnek öğrenmek işe yarar.

L harfi walk, talk, half ve calm kelimelerinde okunmuyor.

T harfi listen, castle ve often (bazı konuşanlarda) kelimelerinde düşüyor. Listen “lisın” gibi okunuyor.

S harfi island ve aisle kelimelerinde okunmuyor. Island “ayland”.

D harfi Wednesday ve handsome kelimelerinde okunmuyor.

gh ve h: iki ayrı tuzak

Night, light, high kelimelerinde gh okunmuyor, önceki ünlü uzuyor. Laugh ve enough kelimelerinde ise gh “f” gibi okunuyor. Aynı harf ikilisi, iki ayrı davranış. Bu yüzden though, through, tough birbirine hiç benzemiyor.

H harfi de bazı kelimelerde düşüyor: hour (saat), honest (dürüst), heir (varis). Bu kelimelerden önce an kullanılıyor: an hour, an honest man.

Sık yapılan telaffuz hataları

En sık duyduğum üç hata: Wednesday kelimesini üç hece okumak, island kelimesindeki s’yi okumak, knife kelimesini “kinayf” demek.

Bu hatalar anlaşılmayı bozmuyor ama dinleyiciye kelimeyi yazıdan öğrendiğini söylüyor. Düzeltmesi basit: bir kelimeyi ilk gördüğünde sesini sözlükten dinle, yalnızca yazıyla yetinme.

Kendini test et

Bu on kelimeyi sesli oku, sonra cevaplarla karşılaştır: knee, wrong, climb, autumn, island, listen, half, night, honest, Wednesday.

Cevaplar: knee “ni”, wrong “rong”, climb “klaym”, autumn “otım”, island “ayland”, listen “lisın”, half “haf”, night “nayt”, honest “onist”, Wednesday “wenzdey”.

Nasıl çalışmalı

Yeni gördüğün her kelimeyi ses kaydıyla birlikte not et. Haftada on kelime yeterli. Bir hafta sonra ilk beş kelimeyi tekrar oku. Sessiz harfli kelimelere özel bir sayfa aç ve hepsini oraya topla, çünkü ayrı sayfada görünce kalıpları kendiliğinden fark edersin.

Telaffuz üzerinde daha fazla çalışmak istiyorsan -ed takısının okunuşu yazısına ve Türklerin en sık yaptığı telaffuz hataları yazısına bak. Derste bu tür hataları birlikte yakalıyoruz; Sındırgı İngilizce özel ders sayfasında nasıl çalıştığımı görebilirsin.

Samet olarak 2000 saatin üzerinde online ders verdim. Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme için WhatsApp’tan yaz ya da ara.