Dizi izleyerek İngilizce öğrenmek: izlemekle çalışmak arasındaki fark

Üç sezon boyunca İngilizce altyazılı bir dizi izledin, ama biri “How was your day?” diye sorunca cevap vermek bir dakikanı aldı. Bu hâli çok kişide gördüm ve neredeyse hep aynı nedene dayanıyor: izlemek ile çalışmak aynı şey değil.

Ben Samet Emin Akarçay, Samet Teacher. Online İngilizce öğretmeniyim, merkezim Balıkesir’in Sındırgı ilçesi ve 2000 saatin üzerinde online ders yaptım. Aşağıda dizi izleyerek İngilizce öğrenmek isteyen birine derste önerdiğim yöntemi anlatıyorum.

Neden izlemek yetmiyor

Dizi hızlı konuşuyor, kelimeler birbirine bağlanıyor, bölümün sonunda hatırladığın şey olay örgüsü oluyor. Dil ise aklında kalmıyor. Beyin, anlamını anladığı bir şeyi tekrar etmeye gerek duymuyor. Bu yüzden gevşek izleme eğlenceli ama öğretici değil.

Aktif izleme ise küçük parçalarla çalışır. Bir bölümün tamamı yerine 2-3 dakikalık tek bir sahne seçersin ve onu defalarca çalışırsın. Konuşmaların hızlı geçmesi, kelimelerin yutulması, yardımcı fiillerin kısalması bu sayede kulağına yerleşir. Bu bağlı konuşmayı bağlantılı konuşma rehberinde ayrıntılı anlattım.

Altyazının sırası

Altyazıyı üç turda kullanıyorum. İlk tur Türkçe altyazı: sahnenin ne anlattığını anla. İkinci tur İngilizce altyazı: duyduğunu yazıyla eşle. Üçüncü tur altyazısız: yalnızca kulağınla izle. Üç turun sonunda aynı sahneyi dördüncü kez izlerken karakterle birlikte söylemeye çalış.

Şu iki altyazı tuzağından kaçın. Birincisi, İngilizce altyazıya geçtiğin hâlde yalnızca altyazıyı okumak. Gözün yazıda, kulağın boşta kalıyor. İkincisi, anlamadığın her kelimeyi hemen sözlükte aramak. Bu akışı bozuyor. Önce işaretle, sahne bitince topla. Altyazı tercihini Türkçe mi İngilizce altyazı mı yazısında daha uzun karşılaştırdım.

Sahne seçimi

İyi bir çalışma sahnesi iki kişi arasında geçer, 2-3 dakika sürer ve yaşadığın bir günlük durumu anlatır. Kahve siparişi, bir randevu değiştirme, birine yol tarif etme gibi. Kalabalık, patlamalı ya da çok terim içeren sahneler bu iş için uygun değil.

Sahneyi seçince şu sırayla çalış. Önce hepsini izle. Sonra cümle cümle durdur, her cümleyi bir kez daha dinle. Duyduğunu defterine yaz. Altyazıyla karşılaştır. Kaçırdığın kelimenin altına küçük bir işaret koy, çünkü kaçırdığın kelimeler çoğu zaman bağlı konuşmayla yutulan yerler.

Kelimeyi nasıl alıyoruz

Sahneden en fazla 5 kelime ya da kalıp seç. Her birini kendi cümlenle yaz. Örneğin sahnede “I’m running late.” geçtiyse sen de “I’m running late because my bus was delayed.” yaz. Ertesi gün bu cümleyi kendi sesinle söyle, bir hafta sonra yine bak. Kelime sahnenin içindeyken kolay hatırlanıyor, çünkü ses tonu ve görüntü eşlik ediyor.

Gölgeleme ile birleştir

Sahne bittikten sonra bir de gölgeleme yap: karakter konuşurken sen de aynı hızla, aynı tonla söyle. İlk denemede neredeyse hiç yetişemezsin, bu normal. Üçüncü denemede yavaş yavaş tutturursun. Bu teknik telaffuza da iyi geliyor, gölgeleme tekniği yazısında adım adım anlattım.

Haftalık düzen örneği

Pazartesi: yeni sahneyi seç, ilk iki turu izle. Salı: altyazısız tur ve dinleyip yazma. Çarşamba: kelimeleri çıkar, cümle kur. Perşembe: gölgeleme. Cuma: sahneyi hiç bakmadan anlat. Hafta sonu keyfine göre izle. Yani haftada beş gün, günde yaklaşık 20 dakika. Hepsi bu.

Bu yöntem nerede yetmez

Dizi dinlemeyi ve kelimeyi güçlendirir, ama kendi cümlelerini kurmadan konuşma gelişmez. Bu yüzden dizi çalışmasına bir de konuşma pratiği eklemek gerekiyor. Derslerimde öğrencilerden dizideki bir sahneyi kendi cümleleriyle anlatmalarını istiyorum. İlk başta kısa ve hatalı oluyor, birkaç haftada akıcılaşıyor. Sındırgı sayfamda derslerin nasıl işlendiğini görebilirsin.

Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede seviyene bakıp hangi çalışmanın sana uygun olduğunu birlikte konuşabiliriz. WhatsApp’tan yazman ya da arayarak saat alman yeterli.