Etkili İngilizce dinleme alıştırması nasıl yapılır: üç turluk yöntem
Yayın:
Birçok öğrenci dinleme için bir YouTube videosu açıyor, yarısını anlıyor, geçiyor ve ertesi gün yine aynısını yapıyor. Bu çalışma işe yaramıyor değil, ama kulağı geliştirmenin sistemli bir yolu var. Etkili İngilizce dinleme alıştırması, aynı kaydı üç kez ve her seferinde başka bir amaçla dinlemekten geçiyor. Bu yöntemi derslerde öğrencilere öğretiyorum ve burada adım adım yazıyorum.
Önce doğru kaydı seç
Uzunluk iki ile beş dakika arasında olsun. Daha uzun kayıtlarda yorulursun, çalışma yarıda kalır. Konuşan kişi sayısı mümkünse bir ya da iki olsun. Metni, yani transkripti bulunan bir kayıt seç; bu üçüncü turda çok lazım olacak.
Seviyen düşükse yavaş konuşulan bir haber özeti ya da ders videosu iyi. Orta seviyedeysen podcast bölümü, ileride bir dizi sahnesi kullanabilirsin. Konuyu sevdiğin bir alandan seç: yemek, spor, teknoloji. İlgin varsa kelimeleri daha kolay tutuyorsun.
Birinci tur: genel fikir
Kaydı altyazısız dinle, durdurma. Kağıda tek cümleyle şunu yaz: konuşan kişi ne anlatıyor? Ayrıntıya girme. Beş kelime bile yazmış olsan bu tur görevini yapmıştır.
Bu aşamada anlamadığın kelimelere takılma. Beynin eksik kelimeleri bağlamla doldurmaya çalışır ve bu çalışma tek başına dinleme becerisini geliştirir. Anlayamadığın yerde pes etmek yerine devam etmek önemli.
İkinci tur: ayrıntı ve not
Bu sefer kaydı parça parça dinle. On beş saniye çal, durdur, duyduklarını yaz. Tam cümle olması gerekmiyor; yalnızca duyduğun kelimeler olsun, bilmediğin yerler için boşluk bırak: I went to the ___ last weekend with my ___.
İkinci turu bitirdiğinde elinde dolu ve boş yerleri olan bir metin kalmalı. Boşluklar senin gerçek zayıf noktan. Çoğu zaman kısalan sesler (gonna, wanna), bağlanan kelimeler ve hızlı söylenen sayılar boş kalıyor. Konuşma dilindeki kısaltmaları gonna, wanna, gotta yazısında ayrıca anlattım.
Üçüncü tur: transkriptle karşılaştır
Şimdi transkripti aç. Kendi notunla yan yana koy. Üç şeye bak: hangi kelimeyi yanlış duydun, hangisini hiç duymadın, hangisini biliyordun ama hızlı geçince tanımadın.
Üçüncü kategori en değerli olanı. “Biliyordum ama anlamadım” demek, kelimenin yazılışını bildiğini fakat sesini tanımadığını gösteriyor. Böyle kelimeleri bir listeye al ve sesli söyleyerek tekrarla. Ardından kaydı son kez dinle; bu sefer neredeyse hepsini yakalarsın.
Haftalık küçük plan
Haftada beş gün, günde yirmi dakika yeter. Pazartesi bir kayıt seç ve üç turu bitir. Salı aynı kaydı bir kez daha dinle, bu kez gölge okuma yap: konuşmacı söylerken sen de aynı hızla tekrar et. Çarşamba yeni bir kayıt. Perşembe onu tamamla. Cuma kendine bu haftanın zor kelimelerinden dört beş cümle kurdur.
Bu planı yaparken hızlı konuşulan İngilizceyi çözmek istersen hızlı konuşulan İngilizceyi anlamak yazısı iyi bir ek olur.
Sık yapılan hatalar
Birincisi her kelimeyi anlamak için kaydı durdurmak. Akış bozulunca beyin ritmi kaybediyor. İkincisi yalnız altyazıyla çalışmak. Üçüncüsü çok uzun kayıtla başlamak ve ilk dakikada bırakmak. Dördüncüsü not almamak; duyduğunu yazmayan kişi neyi kaçırdığını göremez.
Beşincisi de kendini sadece aynı kaynakla sınırlamak. Bir yabancı konuşmacıya alışmak iyi ama farklı aksanlara da maruz kalmalısın. Haftada bir kez farklı bir kaynak dene.
Kendini test et
Kısa bir kontrol: son üç dinlediğin kayıt için şu cevapları yazabiliyor musun?
- Konuşan kişi ana fikir olarak ne söylüyor?
- Hangi iki kelimeyi yeni öğrendin?
- Hangi cümleyi ilk dinlemede kaçırdın ama sonra anladın?
İkisine rahatça cevap veriyorsan yöntem işliyor. Hiçbirine cevap veremiyorsan kayıtlar çok uzun ya da zor olabilir; daha kısa ve sade olanı seç. Kelime dağarcığını beslemek için en çok kullanılan İngilizce kelimeler yazısı da iyi bir kaynak.
Derste nasıl yapıyoruz
Derslerde birlikte kısa bir kayıt dinliyoruz, ben notlarını inceliyorum ve eksik duyduğun yerleri birlikte çözüyoruz. İlk derste hangi kaynağın sana uygun olduğunu da konuşuyoruz. Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede seviyene bakıyorum, WhatsApp’tan yazman ya da aramaya karar vermen yeterli. Dersler online, Sındırgı merkezli ve Türkiye’nin her yerinden katılabiliyorsun.
