İngilizcede kibarca itiraz etmek: karşı çıkarken kapıyı kapatmamak
Yayın: · Güncelleme:
Türkçede “Hayır, öyle değil” demek çoğu zaman yalnızca bir düzeltmedir. İngilizcede aynı sertlikte söylenmiş “No, that’s not true” karşındakini şaşırtabilir, hatta kırabilir. Sebep dilin kendisinden çok, İngilizce konuşulan ortamlarda itirazın genellikle yumuşatılarak yapılması. İngilizcede kibarca itiraz etmek fikrinden vazgeçmek değil, aynı fikri daha az çarpıcı bir tonla söylemek demek.
Aşağıda yumuşatma araçlarını, hangi durumda hangisinin uygun olduğunu ve Türkçe konuşanların sık düştüğü ton hatalarını topladım. En sonda kısa bir alıştırma var.
Neden yumuşatmak gerekiyor
İki cümleyi yan yana koy:
Your plan won’t work. I’m not sure the plan will work as it is.
İkisi de planın sorunlu olduğunu söylüyor. Birincisi tartışmayı kapatıyor, ikincisi açıyor. İkinci cümlede üç küçük yumuşatıcı var: I’m not sure, kesinlik yerine olasılık hissi ve as it is, yani şu hâliyle. Karşındaki savunmaya geçmiyor, “neyi değiştirelim” diye düşünmeye başlıyor.
Bu fark e-postada ve online toplantıda çok daha belirgin. Toplantı tarafı için online toplantıda İngilizce konuşmak rehberine de bakabilirsin.
Beş araç
Önce katıl, sonra itiraz et
Karşındakinin haklı olduğu bir noktayı kabul edip farkı ondan sonra söylemek en güçlü yollardan biri. You’ve got a point, but… (haklısın ama…). I agree up to a point. (bir yere kadar katılıyorum). That’s a fair point. Still, I wonder if… (yerinde bir tespit, yine de acaba…).
Fikri kendi fikrin yap
Genel doğru gibi söylemek yerine kişisel görüş gibi söyle. That’s wrong yerine I see it a bit differently. It’s a bad idea yerine I’m not convinced it’s the best option.
“I’m afraid” ile kötü haberi karşılamak
I’m afraid burada “korkuyorum” değil, “maalesef” demek. I’m afraid I can’t agree with that. I’m afraid that won’t be possible.
Soruya çevirmek
Doğrudan itiraz yerine soru sormak, karşındakini sorunu kendisinin görmesine çağırıyor. Have we thought about the cost? (maliyeti düşündük mü?) Wouldn’t it be better to wait a week? (bir hafta beklemek daha iyi olmaz mı?)
Küçültücü kelimeler
A bit, slightly, quite, a little gibi kelimeler eleştirinin dozunu düşürüyor. It’s too long yerine It’s a bit long, maybe? This is different yerine This is slightly different from what we discussed.
Türkçe konuşanların ton hataları
You don’t understand. Türkçedeki “anlamıyorsun” kadar masum durmuyor, suçlama gibi geliyor. Yerine Maybe I didn’t explain it clearly. Sorunu kendi üstüne alınca tartışma sakinleşiyor.
No, no, no. Heyecanla itiraz ederken Türkçede tekrar sık yapılır, İngilizcede sabırsız görünür. Tek bir Hmm, I’m not sure çok daha dengeli.
You must… Tavsiye verirken kullanılan must emir gibi kalabiliyor. You might want to… ya da It could help to… daha kibar. Fikir belirtmenin başka yolları için fikir belirtme kalıpları yazısına bak.
Davet ve teklif reddetmek
İtiraz her zaman bir fikre karşı olmaz; bazen bir daveti ya da isteği geri çeviriyorsun. İşe yarayan sıra şu: teşekkür, sebep, alternatif.
Thanks for the invitation, but I’m working late that day. Could we do Sunday instead? That’s kind of you, but I think I’ll pass this time. Let me know about the next one, though!
I’ll pass günlük dilde doğal ve yumuşak bir reddediş. Kapıyı kapatmıyor, sadece bu seferi geçiyor.
Alıştırma
Sert cümleleri yumuşat. Önce kendin dene.
- Your price is too high.
- That’s not what I said.
- I don’t want to come to the meeting.
Önerilerim:
- I’m afraid the price is a bit higher than we expected.
- I think there might be a small misunderstanding. What I meant was…
- I’m not sure I can make it to the meeting. Could you send me the notes afterwards?
Dikkat et: hiçbirinde fikir değişmedi. Yalnızca ton değişti.
Gerçek konuşmada hatırlamak
Kalıbı okumak bir şey, konuşmanın ortasında akla getirmek başka bir şey. Derste rol yapıyoruz: ben senin katılmayacağın bir fikir söylüyorum, sen bu kalıplarla itiraz ediyorsun, sonra roller değişiyor. Birkaç turdan sonra I see it a bit differently ağzından düşünmeden çıkıyor.
Konuşma pratiğini düzenli hâle getirmek istersen ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede seviyene ve hedefine bakıp plan çıkarabiliriz. WhatsApp’tan yazman ya da araman yeterli. Dersler ve paketler ana sayfada, Sındırgı merkezli çalışmam hakkında bilgi için Sındırgı İngilizce özel ders sayfasına göz atabilirsin.
