İngilizcede kibarca itiraz etmek: karşı çıkarken kapıyı kapatmamak

Yayın: · Güncelleme:

Konuşma ve özgüven: Samet Teacher İngilizce öğrenme rehberi

Türkçede “Hayır, öyle değil” demek çoğu zaman yalnızca bir düzeltmedir. İngilizcede aynı sertlikte söylenmiş “No, that’s not true” karşındakini şaşırtabilir, hatta kırabilir. Sebep dilin kendisinden çok, İngilizce konuşulan ortamlarda itirazın genellikle yumuşatılarak yapılması. İngilizcede kibarca itiraz etmek fikrinden vazgeçmek değil, aynı fikri daha az çarpıcı bir tonla söylemek demek.

Aşağıda yumuşatma araçlarını, hangi durumda hangisinin uygun olduğunu ve Türkçe konuşanların sık düştüğü ton hatalarını topladım. En sonda kısa bir alıştırma var.

Neden yumuşatmak gerekiyor

İki cümleyi yan yana koy:

Your plan won’t work. I’m not sure the plan will work as it is.

İkisi de planın sorunlu olduğunu söylüyor. Birincisi tartışmayı kapatıyor, ikincisi açıyor. İkinci cümlede üç küçük yumuşatıcı var: I’m not sure, kesinlik yerine olasılık hissi ve as it is, yani şu hâliyle. Karşındaki savunmaya geçmiyor, “neyi değiştirelim” diye düşünmeye başlıyor.

Bu fark e-postada ve online toplantıda çok daha belirgin. Toplantı tarafı için online toplantıda İngilizce konuşmak rehberine de bakabilirsin.

Beş araç

Önce katıl, sonra itiraz et

Karşındakinin haklı olduğu bir noktayı kabul edip farkı ondan sonra söylemek en güçlü yollardan biri. You’ve got a point, but… (haklısın ama…). I agree up to a point. (bir yere kadar katılıyorum). That’s a fair point. Still, I wonder if… (yerinde bir tespit, yine de acaba…).

Fikri kendi fikrin yap

Genel doğru gibi söylemek yerine kişisel görüş gibi söyle. That’s wrong yerine I see it a bit differently. It’s a bad idea yerine I’m not convinced it’s the best option.

“I’m afraid” ile kötü haberi karşılamak

I’m afraid burada “korkuyorum” değil, “maalesef” demek. I’m afraid I can’t agree with that. I’m afraid that won’t be possible.

Soruya çevirmek

Doğrudan itiraz yerine soru sormak, karşındakini sorunu kendisinin görmesine çağırıyor. Have we thought about the cost? (maliyeti düşündük mü?) Wouldn’t it be better to wait a week? (bir hafta beklemek daha iyi olmaz mı?)

Küçültücü kelimeler

A bit, slightly, quite, a little gibi kelimeler eleştirinin dozunu düşürüyor. It’s too long yerine It’s a bit long, maybe? This is different yerine This is slightly different from what we discussed.

Türkçe konuşanların ton hataları

You don’t understand. Türkçedeki “anlamıyorsun” kadar masum durmuyor, suçlama gibi geliyor. Yerine Maybe I didn’t explain it clearly. Sorunu kendi üstüne alınca tartışma sakinleşiyor.

No, no, no. Heyecanla itiraz ederken Türkçede tekrar sık yapılır, İngilizcede sabırsız görünür. Tek bir Hmm, I’m not sure çok daha dengeli.

You must… Tavsiye verirken kullanılan must emir gibi kalabiliyor. You might want to… ya da It could help to… daha kibar. Fikir belirtmenin başka yolları için fikir belirtme kalıpları yazısına bak.

Davet ve teklif reddetmek

İtiraz her zaman bir fikre karşı olmaz; bazen bir daveti ya da isteği geri çeviriyorsun. İşe yarayan sıra şu: teşekkür, sebep, alternatif.

Thanks for the invitation, but I’m working late that day. Could we do Sunday instead? That’s kind of you, but I think I’ll pass this time. Let me know about the next one, though!

I’ll pass günlük dilde doğal ve yumuşak bir reddediş. Kapıyı kapatmıyor, sadece bu seferi geçiyor.

Alıştırma

Sert cümleleri yumuşat. Önce kendin dene.

  1. Your price is too high.
  2. That’s not what I said.
  3. I don’t want to come to the meeting.

Önerilerim:

  1. I’m afraid the price is a bit higher than we expected.
  2. I think there might be a small misunderstanding. What I meant was…
  3. I’m not sure I can make it to the meeting. Could you send me the notes afterwards?

Dikkat et: hiçbirinde fikir değişmedi. Yalnızca ton değişti.

Gerçek konuşmada hatırlamak

Kalıbı okumak bir şey, konuşmanın ortasında akla getirmek başka bir şey. Derste rol yapıyoruz: ben senin katılmayacağın bir fikir söylüyorum, sen bu kalıplarla itiraz ediyorsun, sonra roller değişiyor. Birkaç turdan sonra I see it a bit differently ağzından düşünmeden çıkıyor.

Konuşma pratiğini düzenli hâle getirmek istersen ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede seviyene ve hedefine bakıp plan çıkarabiliriz. WhatsApp’tan yazman ya da araman yeterli. Dersler ve paketler ana sayfada, Sındırgı merkezli çalışmam hakkında bilgi için Sındırgı İngilizce özel ders sayfasına göz atabilirsin.

Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme

Seviyene birlikte bakalım, hedefini konuşalım ve sana uygun planı çıkaralım. WhatsApp'tan bir mesaj yeterli; aramayı tercih edersen telefonla da ulaşabilirsin.

Google'da yorum bırak · ders aldıysan iki cümle yeter.

Sık sorulanlar

İngilizcede doğrudan “You are wrong” demek kaba mı?

Çoğu ortamda evet, özellikle iş yerinde ya da yeni tanıştığın biriyle. Anlam doğru olsa da ton sert kalıyor. Yerine “I’m not sure that’s quite right” ya da “I see it a bit differently” gibi yumuşatılmış cümleler tercih ediliyor.

Yumuşatma ifadeleri beni kararsız gösterir mi?

Genelde göstermez. İngilizcede yumuşatma nezaketin parçası sayılıyor. Fikrin netse “I’m afraid” ya da “I’d say” ile başlamak seni düşünceli gösterir. Önemli olan hemen arkasından gerekçeni açıkça söylemen.

Bir daveti ya da teklifi nasıl kibarca geri çeviririm?

Önce teşekkür et, sonra kısa bir sebep söyle, mümkünse alternatif sun: “Thanks so much for asking, but I already have plans on Friday. Maybe next week?” Bu sıra reddi yumuşatıyor ve kapıyı açık bırakıyor.

Bu kalıpları konuşurken kullanmayı nasıl alışkanlık yaparım?

Her hafta iki üç kalıp seç ve bilerek kullan. Derslerde ben katılmayacağın fikirler söylüyorum, sen kalıplarla itiraz ediyorsun. Birkaç tekrardan sonra düşünmeden gelmeye başlıyor.

Konuşma ve özgüven: diğer yazılar

Samet Teacher, Aniba Digital altyapısını kullanmaktadır.