İngilizcede özne-yüklem uyumu: everyone tekil, people çoğul mu?
Yayın:
“Everyone are happy” ya da “Everyone is happy”? Türkçede “herkes geldi” dersin ve kalabalığı düşünürsün, o yüzden İngilizcede özne-fiil uyumu çoğumuzun içgüdüyle yanlış yaptığı konulardan biri. İngilizce, özneye bakarak fiil seçiyor. Özne tekilse fiil tekil, çoğulsa çoğul olacak. Zor olan, bir kelimenin dilbilgisel olarak tekil mi çoğul mu sayıldığını bilmek.
Temel kural bir cümlede
Şimdiki geniş zamanda üçüncü tekil kişide fiile -s ya da -es gelir, çoğulda gelmez. She works here. They work here. To be fiilinde is ve are, geçmişte was ve were. Bunu zaten biliyorsun. Asıl iş, özne açık değilse nereye bakacağını bilmek.
Anlamca çok, dilbilgisince tek
Her, hiçbir, biri gibi zamirlere dikkat. Everyone, everybody, everything, someone, anyone, nobody, each ve every hep tekildir. Everyone in my group likes football. (Grubumuzda herkes futbolu sever.) Each of the students has a book. (Öğrencilerin her birinin bir kitabı var.) Nobody knows the answer. (Kimse cevabı bilmiyor.)
Bir ipucu: bu kelimeler “her biri tek tek” düşünüldüğünde anlam kazanıyor. Herkesi tek tek düşün, tekil gelir.
Sonu -s ile bitip tekil olanlar
News, mathematics, physics, economics, politics ve measles tekildir. The news is shocking. Mathematics is my favourite subject. Diğer yandan sonu -s ile bitmeyip çoğul olanlar da var: people, police, children, men, women, teeth. The police are looking for him. These people are my neighbours.
Pantolon ve makas gibi çift parçalı nesneler (trousers, scissors, glasses) çoğul fiil alır: My trousers are too long. Ama “a pair of trousers” dersen özne pair olur, tekil: This pair of trousers is too long.
Topluluk isimleri
Team, family, class, group, committee gibi kelimeler bir bütünü anlatır. Amerikan İngilizcesinde genellikle tekil fiil alır: My family is big. İngiliz İngilizcesinde üyeler ayrı ayrı düşünüldüğünde çoğul da olabilir: My family are all coming. Sınavlarda ve günlük yazıda tekil kullanmak daha güvenli.
Araya giren ifadeler
Özneyle fiil arasına bir ifade girince öğrenciler fiili yakın kelimeye göre seçiyor. The box of chocolates is on the table. Özne box, chocolates değil. The teacher with three assistants is waiting. Özne teacher. Fiil seçerken önce öznenin gerçek başını bul, araya giren kısmı parantezle kapatıp bak.
A number of ve the number of
Bu ikili pek çok kişiyi yanıltıyor.
A number of students are absent today. (Bir kısım öğrenci bugün yok.) Çoğul. The number of students is growing. (Öğrenci sayısı artıyor.) Tekil.
Ayrım kolay: “a number of” ile “bazı, birkaç” demek istiyorsun, çoğul özne gelir. “The number of” ile bir sayıdan bahsediyorsun, sayı tekildir.
Either, neither ve or
“Either … or” ve “neither … nor” yapılarında fiil, yakın olan özneye uyar. Either my parents or my sister is coming. (Sister yakın, tekil.) Neither the teacher nor the students were ready. (Students yakın, çoğul.) Cümleyi akıcı yapmak için çoğul özneyi sona koymak daha doğal duyulur.
There is ve there are
There is / there are yapısında gerçek özne fiilden sonra gelir. There is a book on the table. There are three books on the table. Konuşmada “there’s three books” dendiğini duyarsın, ama yazılıda ve sınavda are kullan.
Sık yapılan hatalar
Her gün karşılaştığım birkaç hata: Everyone are here. The news are bad. Mathematics are difficult. The number of students are increasing. There is many people. Beşinde de özne yanlış okunmuş. Kendi hata defterine bunları yazıp doğrusunu yanına koymak çok işe yarar. Aynı yaklaşımı tense seçerken yapılan hatalar yazısında da kullanıyoruz.
Kendini dene
Doğru fiili seç.
- Everybody (is / are) waiting for the bus.
- The news (was / were) on TV last night.
- My glasses (is / are) on the desk.
- A number of people (has / have) called today.
- Neither Ali nor his brothers (was / were) at home.
Cevaplar: is / was / are / have / were. Üçüncü soruda takıldıysan, glasses’ın çift parçalı nesne olduğunu hatırla. Beşinde fiil yakın özneye, yani brothers’a uydu.
Ders almak istersen
Bu kuralları derste okuyup geçmiyoruz, kendi cümlelerinle denetliyoruz. Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme için WhatsApp’tan yaz ya da ara. Online dersler Sındırgı sayfasında anlattığım gibi, nerede olursan ol bağlanabileceğin biçimde.
