İngilizce tavsiye verme kalıpları: nazik, net ve sert olanlar

Bir arkadaşın “I can’t sleep at night” diyor. Sen ne dersin? “Go to sleep early” demek işi görür, ama emir gibi duyulur. “You should try going to bed earlier” biraz daha yumuşak. “If I were you, I’d turn off my phone an hour before bed” ise arkadaş tavsiyesi tonunda. Üçü de İngilizce tavsiye verme kalıpları ve hangisini seçtiğin karşındakiyle ilişkini belirliyor.

Ben Samet Emin Akarçay. Derslerde tavsiye kalıplarını rol oyunuyla çalışıyorum, çünkü kural basit ama doğru tonu yakalamak pratik istiyor.

Sakin tavsiye: should ve ought to

Should ile tavsiye verirsin, sonuna fiilin yalın hâli gelir.

You should drink more water. (Daha çok su içmelisin.) She shouldn’t eat so late. (O kadar geç yememeli.) Should I call the doctor? (Doktoru arasam mı?)

Ought to da aynı anlamda ama biraz daha resmi duyulur: You ought to see a dentist. Günlük konuşmada should çok daha yaygın.

Hayalî durum: If I were you

Bu kalıp, “senin yerinde olsam” demek. If I were you, I would apologize. Burada iki parça var: if cümleciği (were) ve sonuç cümleciği (would + fiil yalın). Aynı şeyi kısaltarak da söylersin: I’d apologize if I were you.

Ton açısından en yumuşaklardan biri çünkü “sana emir veriyorum” demiyorsun, kendini karşındakinin yerine koyuyorsun.

Seçenek sunan kalıplar

Bazen tavsiye vermek yerine seçenek göstermek daha incedir.

You could try yoga. (Yoga deneyebilirsin.) Why don’t you talk to your teacher? (Öğretmeninle konuşsana.) Maybe you should take a break. (Belki biraz mola vermelisin.) How about asking for help? (Yardım istesen nasıl olur?)

Why don’t you soru gibi duruyor ama cevap beklemiyor, bir öneri. Maybe ya da perhaps kalıbı yumuşatıyor.

Sert tavsiye: had better

Had better uyarı tonu taşır. Genelde kısaltılır: You’d better leave now, or you’ll miss the bus. Kalıbın içinde zaman yok, sonuna fiilin yalın hâli gelir. Olumsuzu: You’d better not tell him. Diyalogda bunu kendinden yaşça küçüğe ya da yakın arkadaşa söylersin; patrona ya da yabancıya aynı kalıbı kurmak kaba kaçar.

Hangisini ne zaman seçmeli?

Resmî durum ya da tanımadığın biri: You might want to…, Perhaps you could… gibi yumuşak kalıplar. Yakın arkadaş: You should, Why don’t you, If I were you. Ciddi bir uyarı: You’d better. Bu sıralama kesin kural değil, ama yanlış seçimde karşındaki huzursuz olabilir.

Tavsiyeyi kabul etmek ya da geri çevirmek

Konuşmanın öbür yarısı da var. Biri sana tavsiye verdiğinde That’s a good idea, thanks ya da I’ll give it a try diyebilirsin. Katılmıyorsan I’m not sure that would work for me gibi yumuşak bir ret kullan; düz bir No seni kaba gösterir. Birinden tavsiye isterken What do you think I should do? ya da Any advice? de işini görür. Bu alışverişi derste iki kişilik diyaloga çeviriyoruz: ben bir sorun anlatıyorum, sen en az üç farklı tonda tavsiye veriyorsun.

Mini alıştırma

Her duruma uygun bir kalıp seç ve cümle yaz.

1. Arkadaşın baş ağrısından şikâyet ediyor.
2. Kardeşin ödevini yapmadan oyun oynuyor.
3. Yeni gelen iş arkadaşın hangi kafeye gideceğini soruyor.

Örnek cevaplar: 1) You should drink some water and rest. 2) You’d better finish your homework first. 3) You could try the café next to the station.

Yanlış cümleye de bak: You should to rest yanlış, çünkü should’dan sonra to gelmez. Doğrusu You should rest. Başka bir hata: If I was you, I will go. Doğrusu If I were you, I would go.

Bir adım ötesi

Tavsiye isterken de kalıp bilmek gerekiyor: What would you do in my place? gibi. İzin isteme ve yardım teklif etme kalıplarını İngilizce izin isteme ve yardım isteme ve teklif etme yazılarında topladım.

Birlikte pratik yapalım

Bu kalıpları konuşurken akıcı kullanmak istiyorsan WhatsApp’tan yaz, 20 dakikalık ücretsiz ön görüşmede seviyene bakıp nasıl bir çalışma yapacağımızı konuşalım. Sındırgı ve Balıkesir merkezliyim, derslerim online. Güncel paketler ana sayfada.