Sayılabilen ve sayılamayan isimler: informations neden yanlış?
Yayın: · Güncelleme:
Can you give me some informations about the course? Bu cümleyi okurken bir sorun görmediysen yalnız değilsin. Türkçede “bilgiler” demek çok doğal. İngilizcede ise information kelimesine -s eklenmez, doğrusu Can you give me some information about the course? Sayılabilen ve sayılamayan isimler konusu işte bu küçük ek yüzünden tırmalıyor: Türkçede saydığımız bazı şeyler İngilizcede sayılmıyor.
Tek tek sayılan mı, yığın mı?
İngilizce isimleri iki gruba ayırıyor. Tek tek saydığın şeyler sayılabilir (countable): one apple, two apples; a chair, three chairs. Parçalara bölemediğin ya da yığın gibi düşündüğün şeyler sayılamaz (uncountable): water, rice, sugar, music, money.
Sayılamayanların üç belirgin özelliği var. Çoğul eki almazlar, yani musics ya da waters denmez. Önlerine a/an gelmez, a rice yanlıştır. Tekil fiille kullanılırlar: The water is cold. Money isn’t everything.
Buraya kadar mantıklı. Asıl karışıklık Türkçede rahatça saydığımız şeylerin İngilizcede sayılamaz olmasından çıkıyor.
information, advice, furniture
Türkçe düşünerek konuşan herkes bu üçünde en az bir kez takılır.
| Kelime | Yanlış | Doğru |
|---|---|---|
| information (bilgi) | informations | some information |
| advice (tavsiye) | an advice, advices | a piece of advice |
| furniture (mobilya) | furnitures | a piece of furniture |
Aynı gruba news (haber), luggage (bagaj), homework (ödev) ve traffic (trafik) de giriyor. The news is good. “Haberler iyi” demek için kullanılır ve fiil tekil kalır. My homework is on the desk. Ödevlerim değil, ödevim.
Bir parçayı ayırmak istersen birim kalıbı kullanıyorsun: a piece of advice, a piece of news, an item of furniture, a piece of luggage. Sayılamayanı saymanın yolu bu.
Miktar kelimeleri
Soru ve olumsuz cümlede many sayılabilir çoğulla gelir: How many books do you have? I don’t have many friends here. Much ise sayılamayanla: How much money do you need? There isn’t much time.
Olumlu cümlede ikisi de biraz ağır kaçar. Orada a lot of ya da lots of daha doğal: She has a lot of friends. We have a lot of homework. İki kelimenin ayrıntısını much, many ve a lot of farkı yazısında örnekledim.
Küçük miktar için de aynı ayrım geçerli. A few sayılabilirle: a few apples. A little sayılamayanla: a little sugar. Bunu few, a few, little, a little rehberinde ayrıca anlattım.
Anlam değişince sayılabilirlik de değişir
Bazı kelimeler iki yüzlü. Coffee içecek olarak sayılamaz, ama Two coffees, please dersen iki fincan istemiş olursun. Time genel zaman olarak sayılamaz (I don’t have time), ama kez anlamında sayılır (I’ve seen it three times). Paper kâğıt malzemesidir, sayılamaz; a paper ise makale ya da gazete olabilir. Chicken hayvan olarak sayılır, yemek olarak sayılamaz: We ate chicken for dinner.
Bunları ezberlemek yerine bağlama bak. Tek tek ayırabiliyorsan sayılabilir, genel madde ya da kavramsa sayılamaz.
Sık yapılan hatalar
Birincisi çoğul eki: I need some advices. Doğrusu some advice. İkincisi belirsiz tanımlık: She gave me an information. Doğrusu some information ya da a piece of information. Üçüncüsü fiil uyumu: The furniture are new. Doğrusu The furniture is new. Dördüncüsü much ile çoğul isim: much books. Doğrusu many books.
Kısa alıştırma
Boşlukları doldur.
- I need some ___ about hotels. (information / informations)
- How ___ sugar do you take? (much / many)
- The news ___ surprising. (is / are)
- She bought a lot of ___. (furnitures / furniture)
- Can I give you a piece of ___? (advice / advices)
Cevaplar: 1 information, 2 much, 3 is, 4 furniture, 5 advice.
Derste bu konu nasıl çalışılır?
Derste tabloyla başlamıyorum, önce öğrencinin kendi cümlesine bakıyorum. Hatalar çoğunlukla aynı beş altı kelimede toplanıyor, o yüzden onları kişisel bir listeye çeviriyoruz. Sonraki derste listedeki her kelimeyle iki cümle kurduruyorum. Bir de ders arasında rastgele news ya da homework içeren bir cümleyi bozuk söyleyip düzeltmesini istiyorum.
Hangi seviyede olduğunu bilmiyorsan seviyeni nasıl anlarsın yazısı yol gösterir. Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmede bu konuyu birkaç soruyla birlikte yoklayabiliriz. WhatsApp’tan yaz ya da ara. Ben Samet, derslerim online. Sındırgı ve Balıkesir merkezli ders seçeneklerine da bakabilirsin.
