Sıklık zarfları: always, usually, sometimes, never nerede durur?

Bir öğrenciye “Haftada kaç kez spor yaparsın?” diye sorduğumda I go to gym sometimes three times gibi bir şey duyuyorum. Anlıyorum ne demek istediğini, ama cümle kendi içinde dolanmış. Oysa sıklık zarfı seçmek ve doğru yere koymak, tek bir ölçü ve tek bir kuralla çözülüyor.

Bir cetvel gibi düşün

Sıklık zarflarını yüzdelik bir cetvel gibi görürsen sırayı aklında tutmak kolaylaşır.

always (her zaman, hep) → usually (genellikle) → often (sık sık) → sometimes (ara sıra) → rarely, seldom (nadiren) → never (hiçbir zaman).

Örnekler: I always check my messages before bed. He usually has tea in the morning. We often meet at the weekend. She sometimes forgets her keys. They rarely eat out. I never drink coffee after six.

Her cümlede özne, zarf ve fiil sırası aynı. Bu da bizi asıl kurala getiriyor.

Yer kuralı

Sıklık zarfı ana fiilden önce gelir: She usually walks to work. Be fiilinden ise sonra: She is usually late. Yardımcı fiil varsa yardımcı fiille ana fiilin arasına girer: I have never seen snow. He doesn’t often call.

Gözünde canlandırması için şu iki satıra bak. Ana fiil: I always study. Be fiili: I am always tired. Aralarındaki fark zarfın yerinde.

Sometimes, usually ve often cümle başında da olabilir: Sometimes I take the train. Bu cümleye vurgu katar. Always ve never başa taşındığında biraz yapay durur, o yüzden onlara ana fiilin önünde bırak.

How often?

Sıklık sorusu How often ile açılır. How often do you visit your grandparents? Cevap tek kelime olabilir: Rarely. Ya da süreyle: Once a month. Twice a week. Every summer. Bu ifadeler genelde cümle sonuna gelir: I visit them twice a month.

Soruyu kurarken yardımcı fiil mantığı aynen geçerli: How often does she study? How often have you been abroad?

Üç tipik hata

Birincisi yer hatası. I go always to school. Doğrusu I always go to school. Türkçede “okula hep giderim” sırası zarfın fiilden önce gelmesine alıştırıyor ama öğrenciler sıklıkla tersini kuruyor.

İkincisi çifte olumsuz. I don’t never eat fish. Doğrusu I never eat fish ya da I don’t ever eat fish. Never zaten olumsuz.

Üçüncüsü yanlış zarf seçimi. Sometimes I am going to the gym alışkanlık anlatıyorsa present continuous değil, simple present gerekir: Sometimes I go to the gym. Present continuous alışkanlıkla kullanılırsa sürekli yinelenen ve rahatsız eden bir şeyi anlatır: He is always losing his keys.

Kendi haftanı yaz

Beş cümle yaz, her birinde farklı bir sıklık zarfı kullan. Konular: uyku, telefon, spor, yemek, arkadaşlar. Örnek: I usually go to bed at midnight. I rarely cook on weekdays. Sonra cümleleri sesli oku, zarfın doğru yerde durup durmadığını duyacaksın.

Mini test

Doğru cümleyi seç.

1. a) She is never late. b) She never is late.
2. a) I have often been there. b) I often have been there.
3. a) They go usually home early. b) They usually go home early.
4. a) He doesn’t never call. b) He never calls.

Cevaplar: 1a, 2a, 3b, 4b. Üçten azını bildiysen kuralı bir kez daha oku ve şu cümleyi tekrarla: be’den sonra, ana fiilden önce.

Günlük hayatta nasıl çalışıyoruz?

Derste öğrencilerle haftalarını anlatıyoruz: ne sıklıkla ne yaptıklarını, ne yapmaktan kaçındıklarını. Böylece zarf cümleyi süslemek için değil, bilgi vermek için kullanılıyor. Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmeden sonra seviyene uygun bir plan çıkarıyoruz. Dersler yalnızca online, Sındırgı ve Balıkesir merkezliyim. Sındırgı İngilizce özel ders sayfasına bakabilir, doğrudan WhatsApp’tan yazabilirsin. Türkiye genelinde çalıştığım öğrenciler için de online İngilizce özel ders sayfası var.