Unless kullanımı ve if not ile farkı

Bir arkadaşın “Gelmem, unless sen de gelirsen” diyor. Ne demek istiyor? Sen gelmezsen o da gelmez. Yani I won’t come unless you come. Unless’i bir kez oturtursan, if cümlelerinin olumsuz hali bir anda kolaylaşıyor.

Unless ne demek

Unless, “eğer ... değilse” ya da “...mezse” anlamına gelir. Bir koşulun olumsuz halini kısa yoldan söyler. Yapı şöyle:

Unless + olumlu cümle, ana cümle. Unless you leave now, you will miss the train. Şimdi çıkmazsan treni kaçıracaksın.

Aynı cümleyi if not ile de kurabilirsin: If you don’t leave now, you will miss the train. Anlam aynı. Fark, unless’te ilk cümlenin fiili olumlu kalır, olumsuzluk unless’in içindedir.

Örnek cümleler

1. Unless it stops raining, we won’t go to the market. Yağmur dinmezse çarşıya gitmeyeceğiz.
2. I’ll call you unless I forget. Unutmazsam seni arayacağım.
3. You can’t enter unless you have a ticket. Biletin yoksa giremezsin.
4. Unless she studies harder, she won’t pass. Daha çok çalışmazsa geçemez.
5. We’ll be there at eight unless there’s heavy traffic. Yoğun trafik olmazsa sekizde orada oluruz.
6. Don’t open the door unless you know who it is. Kim olduğunu bilmiyorsan kapıyı açma.
7. Unless you tell me the truth, I can’t help you. Bana gerçeği söylemezsen yardım edemem.
8. He won’t speak unless you ask him. Sen sormazsan konuşmaz.

Altıncı cümleye dikkat: Don’t open ... unless kalıbı günlük konuşmada çok çıkar.

Hangisini seçmeli

Unless, “tek istisna şu” dediğinde en doğal durur. The shop is open every day unless it’s a public holiday. Dükkân her gün açık, resmî tatil dışında. Burada if not kullanmak da mümkün ama cümle biraz hantallaşır.

If not ise sebep ve sonuç vurgulayan cümlede daha uygundur: If you didn’t sleep well, you can rest for an hour. Burada “uyuyamadıysan” demek istiyorsun. Unless koyarsan anlam bozulur, çünkü bu cümle bir istisna değil.

Bir ipucu: cümleyi “...dışında” ile Türkçeye çevirebiliyorsan unless uygundur. I’ll walk unless it rains. “Yağmur yağmazsa yürüyeceğim” yerine “yağmur dışında yürüyeceğim” de olur.

Sık yapılan hatalar

Unless you don’t hurry yanlış, çünkü olumsuz iki kez söylenmiş. Doğrusu Unless you hurry.

Başka bir hata unless ile will’i birleştirmek: Unless you will come yerine Unless you come. Bu kural if için de geçerli.

Üçüncüsü, unless’i soru cümlesine koymak. Soru istiyorsan if not’a dön.

Mixed conditionals ve diğer şart yapılarıyla birlikte düşünmek istersen mixed conditionals yazısına göz at. Amaç bildiren yapıları öğreniyorsan so that ve in order to konusu da buna yakın.

Kendini dene

Cümleleri unless ile yeniden yaz:

1. If you don’t practise, you won’t improve.
2. If he doesn’t call me, I won’t go.
3. If it isn’t sunny, we’ll stay inside.

Cevaplar: 1) Unless you practise, you won’t improve. 2) Unless he calls me, I won’t go. 3) Unless it is sunny, we’ll stay inside.

Sonra tersini yap: aşağıdaki cümleleri if not ile yaz.

4. Unless you wake up early, you’ll miss the bus.
5. Unless they hurry, they’ll be late.

Cevaplar: 4) If you don’t wake up early, you’ll miss the bus. 5) If they don’t hurry, they’ll be late.

Konuşmada kullanmak

Yazıyla öğrenilen unless’i konuşmaya taşımak için kendine küçük sözler ver: I won’t check my phone unless it rings. Bu cümleyi kendi hayatına uyarlayıp beş farklı biçimde söyle. Ben derste sana bir durum veririm, sen o durumun kuralını unless ile kurarsın: “Okula geç kalmamak için ne yapmalı?” gibi.

Birebir ya da küçük grup derse geçmek istiyorsan Sındırgı İngilizce özel ders sayfasına bak. Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme için WhatsApp’tan yazabilir ya da arayabilirsin.