Myself, yourself ve diğer dönüşlü zamirler
Yayın:
Kendini bıçakla kesen biri “I cut me” der mi? Türkçede “kendimi kestim” diyoruz, İngilizcede de karşılığı ayrı bir zamir sınıfı: myself. Bu zamirler küçük görünür ama hem günlük konuşmada hem sınavda sürekli karşına çıkar.
Dönüşlü zamir nedir?
Cümlede eylemi yapan kişiyle eylemden etkilenen kişi aynıysa, nesne yerine dönüşlü zamir yazarız. Kişi zamirleri bu işi görmez.
I saw myself in the mirror. (Kendimi aynada gördüm.)
She taught herself to play the guitar. (Gitar çalmayı kendi kendine öğrendi.)
We should be proud of ourselves. (Kendimizle gurur duymalıyız.)
Be careful, or you’ll hurt yourself. (Dikkat et, yoksa canını yakacaksın.)
Her zamir kendi öznesine karşılık gelir: I ile myself, he ile himself, they ile themselves. Karıştırmak imkânsız gibi görünüyor ama themself ya da hisself gibi uydurma biçimler öğrenci defterlerinde yine de çıkıyor.
Türkçede bu ayrımı yapmak zorunda kalmıyoruz, çünkü fiilin kendisi çoğu zaman dönüşlülüğü taşıyor: yıkandım, giyindim, tarandım. İngilizcede ise aynı fikri anlatmak için ayrı bir sözcük istiyor. Fark küçük, ama hata çıkarmaya çok müsait.
Tablo
| Özne | Dönüşlü zamir |
|---|---|
| I | myself |
| you (tek) | yourself |
| he / she / it | himself / herself / itself |
| we | ourselves |
| you (çoğul) | yourselves |
| they | themselves |
Tekil ile çoğul ayrımı yalnızca you için karışıklık çıkarır. Sınıfa hitap ediyorsan Enjoy yourselves!, tek kişiyle konuşuyorsan Enjoy yourself! dersin.
Sık kullanılan kalıplar
By myself yalnız ya da yardımsız anlamı taşır. Did you paint this by yourself? sorusu, birinin yardım alıp almadığını soruyor.
Enjoy yourself eğlen demek. Türkçede “keyfini çıkar” karşılığı daha yakın olabilir; partiye giden arkadaşına Enjoy yourself! dersin.
Help yourself ise ikram edilen bir şeyi almak için kullanılır. Help yourself to some tea. (Çay al, kendi servisini yap.)
Make yourself at home rahatına bak demektir ve eve gelen misafire, kapıdan girdiği anda, ortamı rahatlatmak için söylenir. Bir de Behave yourself! var: çocuğa, uslu dur.
Vurgu için kullanım
Bir eylemi bizzat senin yaptığını vurgulamak istiyorsan zamiri cümlenin sonuna ya da özneden hemen sonra yerleştirirsin.
I repaired the bike myself. (Bisikleti kendim tamir ettim.)
The manager himself called me. (Müdürün kendisi beni aradı.)
Zamiri silersen anlam bozulmaz, sadece vurgu gider. Ayrımı anlamanın pratik yolu da bu: zamiri çıkarınca cümle çöküyorsa dönüşlüdür, ayakta kalıyorsa vurgudur. Kısa bir deneme.
Karıştırılan yerler
İlk karışıklık, birbirine hareket eden iki kişi arasında. They looked at each other ile They looked at themselves aynı şey değil. Birincide herkes diğerine bakıyor, ikincide herkes aynada kendine.
İkinci karışıklık, wash ve relax gibi fiiller. I need to relax myself hatalı değil ama anlamsız derecede ağır; doğal olan I need to relax. Derslerde bu tür doğallık farklarını gösteriyorum.
Üçüncüsü, myself öznesiz kullanmak. Myself and John went yerine John and I went demek gerekir. Myself bir özne zamiri değildir.
Cümle içinde dönüşlü zamirin yeri
Zamir genellikle fiilden hemen sonra ya da edat ve fiil sonrasında gelir. She looked at herself. Burada at edat, herself edatın nesnesi. He talks to himself when he is nervous. (Gerildiğinde kendi kendine konuşur.) Böylece edatlı fiillerle de aynı mantıkla çalışıyorsun. Bu yapıyı not defterinde fiil listesiyle birlikte tut: look at, talk to, laugh at, be proud of arkasına dönüşlü zamir gelir.
Kendini dene
Boşlukları doldur:
- The children made the cake ______.
- I taught ______ how to swim.
- Please, help ______ to some biscuits.
- He looked at ______ in the window.
Cevaplar: 1) themselves, 2) myself, 3) yourself ya da yourselves, 4) himself.
Üçüncü cümlede tek kişi ya da kalabalık olabilir, o yüzden iki cevap da doğru.
Zamir konusunu bütünlemek
Kişi, nesne ve iyelik zamirleriyle birlikte çalışmak istiyorsan İngilizce zamirler yazısına bak. Kendi cümlelerini kurup düzelttirmek istersen Sındırgı merkezli online dersler için ücretsiz 20 dakikalık ön görüşmeye WhatsApp’tan yazabilirsin.
