İngilizce çoğul ekleri ve düzensiz çoğullar: tek sayfada kural ve istisna
Yayın:
“Two childs” demek ilk kez duyduğunda dilini takılıp bırakıyor mu? Çoğul eki Türkçede tek: -lar, -ler. İngilizcede aynı işi yapan en az altı farklı yol var ve cümle kurarken bunlar aklına gelmiyor. Bu rehberde İngilizce çoğul ekleri kuralını tek tabloda topladım, düzensiz çoğulları gruplara ayırdım ve sonunda kendini test edebileceğin kısa bir alıştırma bıraktım.
Düzenli kural: ekin gireceği yer
Çoğu isim sadece -s alır: book → books, car → cars, teacher → teachers. Ama kelimenin sonuna bakmak gerekiyor:
| Kelime sonu | Ek | Örnek |
|---|---|---|
| s, x, z, ch, sh | -es | bus → buses, box → boxes, watch → watches |
| ünsüz + y | y düşer, -ies | city → cities, baby → babies |
| sesli + y | -s | day → days, key → keys |
| -f / -fe | f → v, -ves | knife → knives, leaf → leaves |
| ünsüz + o | çoğunlukla -es | tomato → tomatoes, potato → potatoes |
| sesli + o ya da kısaltma | -s | photo → photos, radio → radios |
“Çoğunlukla” dememin sebebi var: piano → pianos gibi istisnalar çıkıyor, bu yüzden -o ile bitenleri kelimeyle birlikte öğrenmek daha güvenli.
-s, -z ve ız sesleri
Yazıda hep -s ya da -es görüyoruz ama ağızdan üç farklı ses çıkıyor. Cats kelimesinde son ses “s”, dogs kelimesinde “z”, buses kelimesinde “ız” gibi. Yanlış söylemek anlaşılmayı çok bozmaz ama doğal duyulmak istiyorsan bu üçlüyü bilmen gerekiyor. Kural: sert ünsüzden sonra s, geri kalan her yerde z, ıslık sesli harflerden sonra ız.
Düzensiz çoğullar
Bunları listeyi ezberlemek yerine küçük gruplarda tutmak kolaylaştırıyor. İç ses değişenler: man → men, woman → women, foot → feet, tooth → teeth, goose → geese, mouse → mice. Ek değişenler: child → children, ox → oxen. Kelimesi hiç değişmeyenler: sheep, fish, deer, series. Ayrıca person → people tek başına bir grup, çünkü people zaten çoğul anlamlı ve fiil de çoğul alıyor: The people are waiting.
Örnek cümleler
- There are three boxes on the table. (Masada üç kutu var.)
- My feet hurt after the long walk. (Uzun yürüyüşten sonra ayaklarım ağrıyor.)
- The children are playing in the garden. (Çocuklar bahçede oynuyor.)
- I bought two loaves of bread. (İki somun ekmek aldım.)
- Those women work at the hospital. (O kadınlar hastanede çalışıyor.)
- She has beautiful babies. (Güzel bebekleri var.)
- We saw some sheep on the road. (Yolda birkaç koyun gördük.)
- Cut the tomatoes into small pieces. (Domatesleri küçük parçalara kes.)
Sık yapılan hatalar
Birincisi düzensiz çoğula -s eklemek: childs, mans, foots yanlıştır; children, men, feet doğru. İkincisi -y kuralını unutmak: babys değil babies. Üçüncüsü sayıdan sonra tekil isim bırakmak: two book değil two books. Dördüncüsü “people” için a people demek; tek kişiyse a person de.
Bir de sayılamayan isimler var: information, advice, furniture, news çoğul olmaz. Informations diye bir kelime yok. Bunun sayıyla ilgisini how much ve how many farkı yazısında örnekledim.
Kendini dene
Parantez içindeki kelimenin çoğulunu yaz.
- I have two (brother) and three (sister).
- The (lady) are waiting outside.
- Brush your (tooth) twice a day.
- There are many (leaf) on the ground.
- We took a lot of (photo) on the trip.
- Five (sheep) crossed the road.
Cevaplar: brothers, sisters; ladies; teeth; leaves; photos; sheep.
Altıdan beşi doğruysa bu konu tamam. Gruplarda takıldığın yerler çoğunlukla düzensizlerden gelir, onları kartın bir yüzüne tekil, öbür yüzüne çoğul yazarak tekrar etmek işe yarıyor. Çoğul ve gösterme sözcüklerini birlikte çalışmak istersen this, that, these, those rehberi de sırada.
İlk adım
Çoğul, zamir, edat gibi küçük ama sık hata yapılan konularda birebir bir plan istiyorsan ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme için WhatsApp’tan yaz ya da ara. Seviyene ve hedefine bakıp neyi ilk çalışacağını birlikte belirleriz.
