Am, is, are kullanımı: to be fiili örnekleri, olumsuz ve soru hâli

Yeni tanıştığın birine kendini tanıtıyorsun ve “I a student” diyorsun. Anlaşılır ama eksik. Eksik olan şey küçücük bir kelime, am. İngilizcede olmak anlamındaki fiil olmadan cümle kurulmaz. Am, is, are kullanımı bu yüzden başlangıcın ilk durağı ve yıllarca öğrenenin peşini bırakmıyor.

Ben Samet, Samet Teacher. Online derslerde sıfırdan başlayan öğrencilerle bu konuya her zaman ilk haftada geliyorum. Aşağıda aynı sırayı izliyorum.

Hangi özneyle hangisi

Üç biçim var ve öznenin kim olduğu hangisinin geleceğini söylüyor.

I ile am gelir: I am tired. Yorgunum.

He, she ve it ile is gelir: She is at home. It is cold. Evde, hava soğuk.

You, we ve they ile are gelir: We are late. They are friends. Geç kaldık, arkadaşlar.

Tekil isimler he, she ya da it gibi davranır. My brother is a doctor der ve he yerine geçirirsin. The books are on the table cümlesinde ise çoğul olduğu için are var.

Kısaltmalar

Konuşmada neredeyse hiç tam hâlini duymazsın. I’m, you’re, he’s, she’s, it’s, we’re, they’re. Yazılı sınavda tam hâl istenebilir, konuşurken kısaltma doğal. Bir ses kaydı dinlediğinde you’re ile your aynı duyulur, bu yüzden yazarken dikkat.

Olumsuz ve soru

Olumsuz yapmak için fiilin arkasına not koyarsın.

I am not ready. Hazır değilim. He is not here. O burada değil. They are not hungry. Aç değiller.

Konuşmada isn’t ve aren’t kullanılır. Am not için kısaltma yoktur, I’m not dersin.

Soru yaparken fiil özneden önce gelir.

Are you a student? Öğrenci misin? Is she at school? O okulda mı? Am I late? Geç mi kaldım?

Kısa cevap fiili tekrarlar: Yes, I am. ya da No, she isn’t. Burada kısaltma yoktur, Yes, I’m denmez.

Soru kelimeleriyle birlikte

Am, is, are soru kelimeleriyle de çalışır ve sıra hep aynıdır: soru kelimesi, fiil, özne.

Where are you from? Nerelisin? What is your name? Adın ne? How old is your brother? Kardeşin kaç yaşında? Why are they late? Neden geç kaldılar?

Günlük konuşmada bu dört cümleyi yüzlerce kez duyarsın. Kısaltmasıyla da çok geçer: Where’s the station? ve What’s that? Burada ’s aslında is demek, sahiplik değil.

Günlük hayattan örnekler

Kendi hayatından cümle kurmak ezberden çok daha kalıcı. Birkaç örnek:

My phone is on the table. Telefonum masanın üstünde. The bus is never on time. Otobüs hiç zamanında değil. My parents are at work today. Annemle babam bugün işte. I am not sure about the answer. Cevaptan emin değilim. Is the shop open on Sundays? Dükkân pazarları açık mı? We are not in a hurry. Acelemiz yok.

Bu cümlelerden ikisini seç, aynı yapıyı koruyup kendi hayatına uyarla: My phone is in my bag. The bus is always crowded. Üç gün sonra aynı cümleleri ezberlemeden hâlâ kurabiliyorsan konu oturmuş demektir.

Türk öğrencilerin sık hatası

En yaygın hata fiili hiç koymamak. She very kind gibi cümleler Türkçeden doğrudan çeviri oluyor. Doğrusu She is very kind.

İkinci hata yanlış eşleşme: They is ya da He are. Cümleyi yazdıktan sonra özneyi bul, parmağınla göster, fiile bak.

Üçüncü hata yaş söylemek. Türkçede “yirmi yaşındayım” der, İngilizcede I am twenty dersin. I have twenty yanlış, çünkü yaş sahip olunan bir şey değil.

Hızlı alıştırma

Boşlukları am, is ya da are ile doldur.

1. My sister ___ in the kitchen.
2. We ___ not ready.
3. ___ you hungry?
4. I ___ twelve years old.
5. The shoes ___ under the bed.

Cevaplar: is, are, Are, am, are.

Hepsini doğru yaptıysan was ve were kullanımına geçebilirsin, çünkü aynı mantığın geçmiş hâli. Tense seçerken sık düşülen tuzaklar için Türklerin yaptığı hatalar yazısı iyi bir ek.

Derste nasıl çalışıyoruz

Online derste öğrencinin kendi hayatından on cümle kurmasını istiyorum: ailesi, evi, okulu. Yanlış çıkanları ekranda birlikte düzeltiyoruz ve o hafta kısa bir ödev veriyorum. Samet Emin Akarçay olarak Sındırgı ve Balıkesir merkezliyim, derslerin hepsi online. Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme için WhatsApp’tan yazabilirsin ya da arayabilirsin. Dersin düzeni Sındırgı sayfasında var.