Did ile soru ve olumsuz cümle kurma

She didn’t went to school yesterday. Bu cümlede ne yanlış? İlk bakışta doğru gibi duruyor, çünkü geçmiş zaman, olumsuz yapılmış ve fiil de geçmiş zaman formunda. Ama İngilizcede did geldiğinde fiil yalın kalır: She didn’t go to school yesterday. İşte bu sayfanın konusu bu: did ile soru ve olumsuz cümle kurma, ve did’den sonra fiilin yalın hali.

Temel kural

Geçmiş zamanı olumlu cümlede fiil taşır: I watched a film. Olumsuz ya da soru yaptığın anda geçmiş bilgisini did üstlenir. Bu yüzden fiil artık geçmiş formuna gerek duymaz.

Olumsuz: özne + did not (didn’t) + yalın fiil. I didn’t watch the film.

Soru: Did + özne + yalın fiil? Did you watch the film?

Kısa cevap: Yes, I did. ya da No, I didn’t. Burada fiil tekrarlanmaz.

Üçüncü tekil kişi için de değişen bir şey yok. Simple Present’ta does ve s takısı arasında kalıyordu insanlar. Burada o sorun yok: He did not call. Did she call?

Örnek cümleler

1. We didn’t eat breakfast this morning. Bu sabah kahvaltı etmedik.
2. Did your sister call you last night? Kız kardeşin dün gece seni aradı mı?
3. They didn’t open the shop on Monday. Pazartesi dükkânı açmadılar.
4. Did he finish the report before the meeting? Toplantıdan önce raporu bitirdi mi?
5. I didn’t see him at the station. Onu istasyonda görmedim.
6. Where did you buy that jacket? O ceketi nereden aldın?
7. What did the teacher say? Öğretmen ne dedi?
8. Why didn’t you answer my message? Mesajıma neden cevap vermedin?
9. How did they get home? Eve nasıl gittiler?

Wh- soruları (where, what, why, how) did’den önce gelir, sonrası aynı düzen. İsteyen wh- soru kelimelerine ayrıca bakabilir.

Sık yapılan hatalar

En çok görülen hata, did’den sonra fiili geçmişte bırakmak: Did you saw it? Doğrusu Did you see it? Konuşurken bunu yapan çok kişi var, çünkü kulak “geçmiş” sözünü duyunca fiili de geçmişe çekmek istiyor.

İkinci hata, olumlu cümleye did koymak: I did go there demek yanlış değil ama vurgu cümlesi olur (“gittim ya!”). Olumlu cümlede günlük kullanımda did koymana gerek yok.

Üçüncü hata, was ve were ile did’i birleştirmek: Did you were there? yanlış. Doğrusu Were you there? Was ve were kullanımını bilmiyorsan önce ona bak.

Did ile olumsuz soru

Bir de “neden yapmadın?” diye soran olumsuz sorular var: Didn’t you call him? Sen aramadığını sanıyor ama aradığını öğrenmek ya da şaşkınlık belirtmek için sorulur. Cevabı Türkçedeki gibi karışık gelebilir. Didn’t you see the sign? sorusuna görmediysen No, I didn’t dersin, gördüysen Yes, I did. Türkçede “hayır, görmedim” diyorsun, İngilizcede de mantık aynı: cevap fiile bakar, soruda olumsuzluk olmasına bakmaz. Bu yapı biraz yoğun gelirse şimdilik atla, önce yukarıdaki üç kalıbı oturt.

Kısa bir test

Her cümlenin doğru şeklini seç:

1. She (didn’t came / didn’t come) to class.
2. (Did you eat / Did you ate) lunch?
3. They didn’t (played / play) football.
4. Where (did he go / did he went)?
5. I (didn’t was / wasn’t) at home.

Cevaplar: 1) didn’t come, 2) Did you eat, 3) play, 4) did he go, 5) wasn’t.

Küçük bir çalışma önerisi

Bugün başından geçen beş şeyi olumsuz cümleyle yaz. Örneğin: I didn’t drink coffee. I didn’t take the bus. Sonra aynı beş şeyi arkadaşına soru olarak sor: Did you drink coffee today? On dakika süren bu iş, kuralı kulağa yerleştirmek için yeterli. Do ve have gibi yardımcı fiillerin diğer görevlerini yardımcı fiiller yazısında topladım.

Derslerde

Did konusunu derste çoğunlukla konuşmayla çalışırım: dün ne yaptığını sorarım, sen cevap verirsin, ben de aynı bilgiyi olumsuz yaptırırım. Yazıda öğrenilen kural konuşmada hâlâ takılıyorsa bu iyi bir işarettir, çalışılacak yer orası demektir.

Bireysel ya da küçük grup derse geçmek istersen Sındırgı İngilizce özel ders sayfasına bak. Ücretsiz 20 dakikalık ön görüşme için WhatsApp’tan yaz ya da ara.